تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
غرب قرار داده اند از اين رو بوده است كه مبدأ مذكور بدانها نزديك بوده است . در درس 33 در دروس معرفة الوقت و القبلة در اين وجوه سه گانه مبدأ طول گفته آمد كه : و انما جعلوا مبدأ الطول منتهى العمارة فى جانب الغرب اما لقربه منهم ، و اما لان يكون طول البلاد كطول الكواكب على التولى حتى تكون الارضيات على وفق السماويات ، و اما لان يكون الطول على نسق واحد . ( ص 214 ط 1 ) نسق واحد همان يك روشن بودن است ، و بعبارت ديگر وجه و بيان آن اين است كه چون مبدأ طول منتهاى عمارت غربى يا شرقى قرار داده شده ، در صورت نخستين همه بلاد فقط در جهت شرقى مبدأ واقع مى شوند ، و در صورت دوم همه آنها در جهت غربى آن ، اما اگر مبدأ طول را منتهاى عمارت نگيريم و يكى از بلاد اواسط معموره را مثلا مبدأ قرار دهيم بايد در جدول طول بلد ، يك يك بلد را معرفى كنيم و مواظب باشيم كه شرقى آنست يا غربى آن كمالايخفى و اين موجب اضطراب خاطر محاسب مى گردد كه بدان اشارت نموده ايم . و باز بحث بيشتر در اين امر در پيش است كه گفته آيد .

تبصره :

جزائر خالدات ( جزائر كانارى ) در اطلسها و نقش‌ه ها و كره هاى ارضى در جهت غرب افريقا در اقيانوس اطلس شمالى قريب به عرض شمالى سى درجه مشاهده مىشود كه عرض شمالى هرو ( فرو ) على التحقيق 27 درجه و 45 دقيقه و 8 ثانيه است . و هرو در جزائر كنارى يعنى جزائر خالدات به صورت « هيرو » نيز نوشته آمده است ، و گاهى هرو و فرو بشد و او نيز تلفظ مىشود ، غرض در اين تبصره اين است كه بعضى گفته اند : « و لما عرف آخرون ان تلك الجزائراى جزائر الخالدات ، غرقت فى الماء جعلوا ساحل البحر الغربى عند خط الاستواء مبدءا » . ( ص 214 ط 1 دروس معرفة الوقت و القبلة ) با اين كه ساحل بحر غربى ( اقيانوس اطلس ) به محاذات جزائر كانارى در حدود عرض شمالى 27 درجه است و با تعبير « عند خط الاستواء » وفق نمى دهد ، و اگر ساحل بحر غربى به محاذات جزائر كانارى نباشد باز « عند خط الاستواء »