اگر كما ينبغى نيل به معنى سبق بالحق حاصل آيد ، فرق بين موضوع معارف اهل تحقيق ، و بين موضوع مباحث اهل نظر به شايستگى معلوم خواهد شد .
تذييل : اهل نظر پس از اثبات واجب و توحيد و تنزيه آن ، در علم بارى به جزئيات متصرم ، و در ربط حادث به قديم و كثرت به وحدت و نظائر اين گونه اصول مسائل در ورطه مشكلاتى سهمگين افتاده اند كه راه و روى رهائى را جز تقبيل آستانه وحدت شخصى وجود يعنى وجود صمد حق ، و تقبل آن نيافتند .
عارف متاله سيد حيدر آملى ( رضوان الله عليه ) در مبحث فرق دو نحوه علم كسبى نظرى ، و علم ارثى حقيقى الهى ، از كتاب خود جامع الاسرار از صفحه 472 تا صفحه 526 جمعى از اكابر را نام مى برد كه سرانجام سر به آستانه بيت معمور و سقف مرفوع عرفان بالله نهاده اند تا از اضطراب به اطمينان رسيده اند و آرميده اند . از آن جمله اند شيخ رئيس ابن سينا و فخر رازى و غزالى و كمال الدين ميثم بحرانى و استادش على بن سليمان بحرانى و خواجه نصيرالدين طوسى و نصيرالدين كاشى و افضل الدين كاشى و افضل الدين خونجى و صدر الحق تركه اصفهانى و صائن الدين على بن تركه و عبدالرزاق كاشى ، و كلمات هر يك را از كتب و رسائل آنان در اثبات مقصودش شاهد آورده است .
انه الحق (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٨٠