من عرف نفسه عرف ربه
در بيان حديث شريف من عرف از وجوهى در صحف علميه بحث شده است و مطالبى مفيد آورده اند ما چند وجه را براى مزيد بصيرت ذكر مى كنيم :
ا ابن فنارى در مصباح الانس از جندى اولين شارح فصوص الحكم محيى الدين عربى به اين عنوان آورده است و هيهنا تنبيه شريف ذكره الجندى وهو ان حال النفس الناطقه مع قواها المبثوثه فى جسمانيتها وروحانيتها ادل دليل على ان النفس الكليه مع قواها المبثوثه فى طبقات السموات واركان الامهات والمولدات الموكله للحفظ والتربيه وهى الملائكه الذين قال الله تعالى لا يعصون الله ما امرهم ويفعلون ما يؤمرون ، كذلك ويترقى منه الى ان الحق تعالى مطلع على كل كلى و جزئى من اسرار المخلوقات لا يعزب عن علمه مثقال ذره فى الارض ولا فى السموات بالطريق الاولى لان المخلوق مع انه ملازم العجز والفقر اذا كان مطلعا على جميع ما فى مملكته ، فالخالق اولى بان لا يفوته علم شى ء كما قال تعالى الا يعلم من خلق وهو اللطيف الخبير ويكون الكل فى عبادته وطاعته وتحت امره ونهيه كما قال تعالى كل له قانتون وان من شى ء الا يسبح بحمده والى