ديده اى خواهم كه باشد سه شناس
تا شناسد شاه را در هر لباس
قلم را به طول پانصد سال راه و بعرض هشتاد سال و در روايت امير عليه السلام به طول هفتصد سال راه و در بعضى از روايات به طول بين آسمان و زمين تعريف كرده اند آن را هشتاد دندانه است كه مركب از آن دندانه ها بر لوح محفوظ بامرالله تعالى جارى مىشود و قلم هم نور است و نوشته هم نور و نويسندگان كرام كاتبون و اين قلم در دستى است كه مراد از دست قوه است نه چنان كه مشبهه پندارند و اين قلم الاقلام است كه بدون كف و ابهام از وى قضاى الهى جارى ميگردد . قضا حكم كلى است كه در آن تفصيل و تميز و تقدير نيست چون بر لوح نشيند و اندازه و حد گيرد آنگاه قدرش گويند . قضا از قلم منبعث مى گردد و قدر از لوح و قلم قدر را مى نويسد و مراتب كلمات تا بدين نشأه شهادت مطلقه رسيد . و قلم را هشتاد دندانه است و لوح را سيصد و پانزده شريعت كه هر شريعت به جنت كشاند .
رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم به ابن سلام فرمود : بطانت لوح رحمت است .
و در روايت امام صادق عليه السلام ، لوح را به رق تعبير فرمود . رقى كه از نقره سفيدتر و از ياقوت صافى تر است .
و فرمود : آن كتاب مكنون است كه همه نسخه ها از وى استنساخ مىشود . و بر دهن قلم مهر زده شد كه تا قيامت نطق ندارد ، نوشتنى ها نوشته شد .
فرمودند : قلم لؤلؤ است . باز فرمودند نور است . و باز فرمودند از شجر خلد است . و باز فرمودند ملك است .
و لوح هم محفوظ از محو و زوال است . و حق سبحانه فرمود :
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
( رعد 30 ) پس بنگر كه محو و اثبات در كدام مرتبه است ، و لوح محفوظ در كدام مرتبه ، و