6 وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّه بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
و بعضى از مردم سخنان بيهوده را مىخرند ، تا مردم را از روى نادانى ، از راه خدا گمراه سازند و آيات الهى را به استهزا گيرند ؛ براى آنان عذابى خواركننده است !
شأن نزول :
غنا و موسيقى ممنوع
بعضى از مفسران گفتهاند : آيهء مورد بحث ، دربارهء « نضر بن حارث » نازل شده است .
او مرد تاجرى بود كه به « ايران » سفر مىكرد ، و در ضمن ، داستانهاى « ايرانيان » را براى « قريش » بازگو مىنمود ، مىگفت : اگر « محمّد » براى شما سرگذشت « عاد و ثمود » را نقل مىكند ، من داستانهاى « رستم و اسفنديار » ، و اخبار « كسرى » و سلاطين عجم را باز مىگويم ! ، آنها دور او را گرفته ، استماع قرآن را ترك مىگفتند . « 1 »
بعضى ديگر گفتهاند : اين قسمت از آيات ، دربارهء مردى نازل شده كه كنيز خوانندهاى را خريدارى كرده بود ، شب و روز براى او خوانندگى مىكرد و او را از ياد خدا غافل مىساخت . « 2 »
مرحوم « طبرسى » مفسر بزرگ ، بعد از ذكر اين شأن نزول ، مىگويد :
حديثى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله در اين زمينه نقل شده ، شأن نزول فوق را تأييد مىكند ؛ چرا كه آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمود :
لايَحِلُّ تَعْلِيْمُ الْمُغَنِّياتِ وَ لا بَيْعُهُنَّ ، وَ أَثْمانُهُنَّ حَرامٌ وَ قَدْ نَزَلَ تَصْدِيْقُ ذلِكَ فِى كِتابِ اللَّه تَعالى : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِى لَهْوَ الْحَدِيْثِ . . . :
« آموزش دادن كنيزان خواننده ، و خريد و فروش آنها حرام است و درآمدى كه از
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 135 ، ج 22 ، ص 64 ، و ج 108 ، ص 120 ؛ « الميزان » ، ج 16 ، ص 212 ؛ « اسباب نزول الآيات » واحدى نيشابورى ، ص 233 .
( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 136 ؛ « اسباب نزول الآيات » واحدى نيشابورى ، ص 233 .