مسأله 13 - اگر برگشتن به مسجد الحرام مشكل باشد از براى شخصى كه نماز را فراموش كرده بايد هر جا يادش آمد نماز را بهجا آورد اگرچه در شهر ديگر باشد و برگشتن به حرم لازم نيست اگرچه آسان باشد .
مسأله 14 - اگر كسى اين نماز را بهجا نياورد و بميرد واجب است بر پسر بزرگ او كه آن را قضا كند به نحوى كه در كتاب « صلاة » تفصيل داده شده است .
مسأله 15 - جاهل به مسأله در احكامى كه براى ناسى ذكر شد شريك است با او .
مسأله 16 - واجب است بر هر مكلفى كه نماز خود را ياد بگيرد و قرائت و ذكرهاى واجب را پيش كسى درست كند كه تكليف الهى را به طور صحيح بهجا آورد ، خصوصاً كسى كه مىخواهد به حج برود بايد نماز را تصحيح كند ، چون بعضى گفتهاند اگر نماز او درست نباشد عمرهء او باطل است . و همچنين حج نيز باطل است ، پس علاوه بر آن كه به اين قول از حَجة الاسلام برائت ذمه پيدا نمىكند ممكن است چيزهايى كه در احرام بر او حرام شده بود مثل زن و چيزهايى كه گذشت ، بر او حلال نشود .
مسأله 17 - اگر شخصى نتوانست قرائت يا ذكرهاى واجب را ياد بگيرد بايد نماز را به هر ترتيبى كه مىتواند خودش بهجا آورد و كافى است ، و اگر ممكن است ، كسى را بگمارد كه نماز را تلقين او كند ، و احتياط آن است كه در مقام ابراهيم به شخص عادلى اقتدا كند ، لكن اكتفا به نماز جماعت نكند چنانچه نايب گرفتن نيز كافى نيست .
مسأله 18 - نماز طواف را در همهء اوقات مىشود خواند مگر آن كه مزاحمت كند با وقت نماز واجب كه اگر نماز طواف بخواند موجب فوت يوميه شود پس بايد أول نماز يوميه را بخواند .
مسأله 19 - اگر كسى از روى بىمبالاتى مسامحه كرد در ياد گرفتن قرائت و ذكر
مناسك الحج ( بالعربية ) و مناسك حج ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 31 ) — صفحة مناسك حج 159
مساهمون: السيد الخميني
صمناسك حج ١٥٩