است كه پشت مقام بهجا آورد [ به طورى ] كه سنگى كه مقام است بين او و خانهء كعبه واقع شود ، و بهتر آن است كه هرچه ممكن باشد نزديكتر بايستد ، لكن نه به طورى كه مزاحمت با سايرين كند .
مسأله 7 - اگر به واسطهء زيادى جمعيت نتوانست پشت مقام بايستد به طورى كه گفته شود نزد مقام نماز مىكند به واسطهء دورى زياد ، در يكى از دو جانب بهجا آورد در جايى كه گفته شود نزد مقام نماز مىخواند .
مسأله 8 - اگر ممكن نشد در دو جانب نزد مقام نماز را بهجا آورد بايد ملاحظهء نزديكتر را بكند از ميان دو جانب و پشت مقام ، و اگر سه طرف مساوى باشند ، در پشت نماز بخواند ، و در دو طرف كافى نيست ، و اگر دو طرف نزديكتر از پشت باشند به مقام و لكن هيچ كدام نزد مقام نباشد بعيد نيست جايز بودن اكتفاى به پشت ، لكن احتياط آن است كه يك نماز در پشت مقام بخواند و يك نماز در يك طرف با ملاحظهء نزديكترى ، و احوط اعادهء نماز است در صورت امكان در پشت مقام تا وقتى كه وقت تنگ نشده براى سعى .
مسأله 9 - جايز است نماز طواف مستحب را در هر جاى مسجد الحرام كه بخواهد بهجا آورد اگرچه در حال اختيار ، بلكه گفتهاند كه آن را مىتواند عمداً ترك كند .
مسأله 10 - اگر كسى نماز طواف واجب را فراموش كند بايد هر وقت كه يادش آمد در مقام ابراهيم بهجا آورد و به همان دستورى كه در مسألهء 6 به بعد ذكر شده عمل نمايد .
مسأله 11 - اگر نماز طواف را فراموش كند و در بين سعى بين صفا و مروه يادش بيايد از همانجا سعى را رها كند و برگردد دو ركعت نماز را بخواند بعد از آن سعى را از همانجا تمام كند .
مسأله 12 - شخصى كه نماز را فراموش كرده و ساير اعمال را كه بعد از نماز بايد عمل كند عمل كرده اعادهء آنها ظاهراً لازم نباشد اگرچه احتياط استحبابى در اعاده است .
مناسك الحج ( بالعربية ) و مناسك حج ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 31 ) — صفحة مناسك حج 158
مساهمون: السيد الخميني
صمناسك حج ١٥٨