به حجر اسماعيل يا اركان كعبه به طورى كه خلاف متعارف و موجب انگشتنمايى نشود مانع ندارد .
مسأله 5 - اگر به واسطهء مزاحمت طواف كنندگان مقدارى از دور زدن به خلاف متعارف شد مثل آن كه روى طواف كننده به كعبه واقع شد يا پشتش واقع شد و يا عقب عقب طواف كرد بايد آن مقدار را جبران كند و از سر بگيرد .
مسأله 6 - اگر به واسطهء كثرت جمعيت ، انسان را بدون اختيار خود بردند و دور دادند كفايت نمىكند و بايد آن دور را از سر بگيرد ، اگرچه خانه هم طرف چپ او بوده .
مسأله 7 - در طواف كردن هرطور برود مانع ندارد ، مىتواند آهسته برود و مىتواند تند برود و مىتواند بدود و مىتواند سواره طواف كند يا با دوچرخه طواف كند ، لكن بهتر آن است كه به طور ميانهروى برود .
چهارم - داخل كردن حِجر اسماعيل عليه السلام است در طواف ، و حجر اسماعيل محلى است كه متصل به خانهء كعبه است ، و بايد طواف كننده دور حجر اسماعيل نيز بگردد .
و در اينجا چند مسأله است :
مسأله 1 - اگر دور حجر اسماعيل نگرديد و از داخل آن طواف كرد طوافش باطل است ، و بايد اعاده كند .
مسأله 2 - اگر عمداً اين كار را بكند حكم ابطال عمدى طواف را دارد كه گذشت .
مسأله 3 - اگر سهواً اين كار را بكند حكم ابطال سهوى را دارد .
مسأله 4 - اگر در بعضى از دورها حجر اسماعيل را داخل در دور زدن نكرد احتياط واجب آن است كه آن دور را از سر بگيرد ، و اعاده كند طواف را اگرچه ظاهر آن است كه اعادهء طواف لازم نيست .
مسأله 5 - اگر كسى در بعضى از دورها از روى ديوار حجر اسماعيل عليه السلام برود ،
مناسك الحج ( بالعربية ) و مناسك حج ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 31 ) — صفحة مناسك حج 119
مساهمون: السيد الخميني
صمناسك حج ١١٩