38 - س - شخصى در حال طواف افتاد و غش كرد و چند ساعت بعد به هوش آمد ، آيا مىتواند از همان جا كه طواف را قطع كرده بود ، شروع كند و باقى اعمال را ادامه دهد ، يا نه ؟
ج - اگر قبل از شوط چهارم بوده ، وضو بگيرد و طواف را اعاده نمايد ، و اگر بعد از شوط چهارم بوده ، بايد وضو بگيرد و طواف را اتمام كند .
39 - س - آيا بعض شوطهاى طواف و سعى ، براى كسانى كه قادر نباشند خودشان انجام دهند ، قابل نيابت است ، يا نه ؟
ج - بلى ، قابل است .
40 - س - با وضعيت فعلى كه جمعيت حجاج خيلى زيادند و عدهاى از ضعفا نمىتوانند در مطاف طواف كنند ، آيا توسعه در مَطاف هست ؟ و نيز خلف مقام كه يا نمىشود نماز خواند و يا مصادف با اذيت طواف كنندگان است و اطمينان از تمام كردن نماز مخصوصاً براى ضعفا نيست ، نماز خواندن در دور تر چه حكمى دارد ؟ و آيا شخصى كه وارد مكه شد مىتواند فوراً به اعمال طواف و نماز هر جور كه ممكن باشد مشغول شود ، يا بايد در حال احرام بماند كه وقت ضيق شود ، مثلًا تا شب نهم ، و آن وقت چنين كند ، و معلوم است براى همه كس ميسر نيست ؟
ج - اگر مىتواند و لو در وقت خلوت در مطاف طواف كنند ، بايد در حد آن طواف نمايند ، و نماز خواندن در مكان دور در مورد ضرورت مانع ندارد ، و صبر لازم نيست .
41 - س - دخترى در كودكى و يا اوايل سنين بلوغ جنب شده و تا كنون هم ازدواج نكرده است ، با توجه به اينكه در سنين بالاتر نمىدانسته به واسطهء فعلى كه در كودكى انجام شده ، جنب گشته است و در نتيجه غسل
مناسك حج ( به ضميمه ترجمه بعضى از مسائل حج تحرير الوسيله و 550 مسأله جديد ) ( فارسى ) — صفحة 159
مساهمون: السيد الخميني
ص١٥٩