بگويد و با همين حالت اعمال را تمام كرده و به ايران بازگشته ، مستدعى است بفرماييد :
1 . حجش چه صورت دارد ؟
2 . اگر اعاده لازم است ، آيا مىتواند نايب بگيرد ، يا بايد شخصاً انجام دهد ؟
ج - اگر با اعتقاد صحت ، اعمال را اتمام كرده ، حجش صحيح است و بايد طواف و نماز آن را اعاده كند ، و اگر خودش نمىتواند برود ، بايد نايب بگيرد ، و اگر در فرض مزبور حدث بعد از شوط چهارم باشد به تفصيل مذكور در مناسك طواف را تدارك كند ، و چنانچه كار او عمدى بوده ، يا با ترديد و عدم اعتقاد به صحت انجام داده ، شقوق و صورى دارد كه در بعض آنها صحت حج مشكل است .
43 - س - ما در شب ، ساعت 9 از مسجد شجره براى زيارت و انجام اعمال به سوى مكه حركت كرديم ، در نزديكى اذان صبح به كعبه رسيديم ، و چون زائران قبلى مشغول نماز صبح بودند سرپرست كاروان از ما تقاضا كرد مقدار كمى صبر كنيم تا پس از نماز ما را طواف دهد ، ولى در اين مهلت به علت خستگى زياد چند بار من خوابم برد چون آب در دسترس خود نمىديدم و جايى را نمىشناختم ، روى ريگهاى اطراف باغچه تيمم كردم و طواف و نماز آن را انجام دادم ، آيا عمل حج من با اين توصيف صحيح است يا نه ؟
ج - با اينكه براى شما امكان داشته كه وضو بگيريد ، و لو به اين نحو كه به منزل برويد و مثلًا براى روز بعد اعمال را انجام دهيد ، تيمم صحيح نبوده است ، و اگر عمل شما با اعتقاد به صحت بوده از احرام خارج
مناسك حج ( به ضميمه ترجمه بعضى از مسائل حج تحرير الوسيله و 550 مسأله جديد ) ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: السيد الخميني
ص١٦١