وقال عكرمة : حدّثني ابن عبّاس ، قال : كان عمر بن الخطّاب يحبّ الحسن والحسين ويقدِّمهما على ولده . ولقد قسّم يوماً ، فأعطى الحسن والحسين كلّ واحد منهما عشرة آلاف درهم ، وأعطى ولده عبداللَّه ألف درهم ، فعاتبه ولده ، وقال : قد علمت سبقتي في
هامش
از خود شروع كن . »
أو گفت : « نه ، بلكه أول از عم پيغمبر ( عباس ) آغاز مىكنم ، سپس الأقرب فالأقرب ( نزديكتر به رسول أكرم يا مردم سابقه دار ) . »
آنگاه عطاى عباس را مقرر وتأديه كرد ، سپس به أهل بدر ( مجاهدين بدر ) پرداخت . بعد از آن بر حسب سابقه ، ياران ومجاهدين اسلام را بعد از بدر تا واقعهء حديبيه مقدم داشت ( در عطا ) . بعد از آن از تاريخ حديبيه تا زمان أبو بكر وپايان كار مرتدين به عطاى مجاهدين پرداخت . به هر يكى در هر دوره از تاريخ اسلام وجهاد ، سه هزار داد . به كساني كه به دفاع وحمايت ابىبكر برخاستند سه هزار داد . به مردمى كه در جنگهاى مرزى إيران شركت كرده بودند ، قبل از فتح قادسيه سه هزار داد . پس از آن به مجاهدين قادسيه وجنگجويان شام ، هر يكى دو هزار ( درهم ) داد ( بنابراين امتياز ياران ومجاهدين أول اسلام با يك هزار درهم اضافه ، معين گرديد ) . براي مجاهدين دور افتاده ( از وطن خود ) دو هزار وپانصد مقرر نمود .
به عمر گفته شد : « چرا أهل قادسيه ( فاتحين ) را با مجاهدين ديگر يكسان ندانستى ؟ ( كه جانبازى آنها هم در خور تقدير است ) ؟ »
گفت : « من هرگز كساني را كه به درجهء مجاهدين نخست نرسيدهاند ، با مردم سابقهدار مساواة نمىدهم . »
ونيز به أو گفته شد كه : « تو مجاهدين دور افتاده را با كساني كه نزديك خانوادهء خود هستند يكسان نمودى . »
گفت : « آنهايى كه به خانه وميهن خود نزديكترند بيشتر استحقاق دارند ؛ زيرا از مرز وميهن خود دفاع مىكنند . آنها به مرگ وخطر نزديكترند وآنها وبال سر دشمن وسنگ راه أو هستند . چرا مهاجرين قبل از اين اعتراض را نكردند ومانند شما را بر زبان نياوردند كه ما از بين آنها وأنصار ، كساني را مقدم وبرتر داشتيم ، كه داراى سابقهء بيشتر ووضع روشنتر بودند . با اين كه أنصار در شهر وخانهء خود جنگ مىكردند ومهاجرين دور از وطن وخانهء خود بودند ، ما ميان آنها تفاوت نگذاشتيم ( دور ونزديك در جهاد يكسانند ) . »
براي جنگجويان بعد از قادسيه ويرموك هم هزار ( درهم ) مقرر نمود ، براي دو سوار رديف ( كه هر دو بر يك شتر سوار مىشدند ) پانصد وبراي سه تن رديف سيصد وبراي چهار رديف دويست وپنجاه وبراي أهل هجر ( محل معروف خرما ) وپرهيزگاران دويست ( درهم ) معين كرد . ( أهل هجر بعد به مجاهدين ملحق شدند ) براي چهار تن كه در جنگ بدر حاضر نبودند امتياز بدر را مقرر نمود ( سه هزار ) وآن چهار تن حسن وحسين وأبو ذر وسلمان فارسي بودند .
خليلي ، ترجمهء كامل ، 2 / 310 - 312