حسين بن روح نوبختى ، نائب خاص بود و پس از وفات حسين بن روح نوبختى ، على بن محمد سمرى نيابت ناحيه مقدسه امام را داشت .
و چند روز به مرگ على بن محمد سمرى ( كه در سال 329 هجرى اتفاق افتاد ) مانده بود كه از ناحيه مقدسه توقيعى صادر شد كه در آن به على بن محمد سمرى ابلاغ شده بود كه تا شش روز ( ديگر ) بدرود زندگى خواهد گفت و پس از آن دَرِ نيابت خاصه بسته ، غيبت كبرى واقع خواهد شد و تا روزى كه خدا در ظهور آن حضرت اذن دهد ، غيبت دوام خواهد يافت 302 و به مقتضاى اين توقيع ، غيبت امام زمان عليه السّلام به دو بخش منقسم مىشود .
اوّل ( غيبت صغرى ) : كه از سال 260 هجرى شروع نموده و در سال 329 خاتمه مى يابد و تقريبا هفتاد سال مدت امتداد آن مى باشد .
دوم ( غيبت كبرى ) : كه از سال 329 شروع كرده و تا وقتى كه خدا بخواهد ادامه خواهد يافت . پيغمبراكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حديث متفق عليه مى فرمايد : ( اگر نمانده باشد از دنيا مگر يك روز ، خدا آن روز را دراز مىكند تا مهدى از فرزندان من ظهور نموده دنيا را پر از عدل و داد كند چنان كه از ظلم و جور پر شده باشد 303 .
هامش
( 302 ) بحارالانوار ، ج 51 ، ص 360 و 361 . الغيبه ، شيخ طوسى ، ص 242 .
( 303 ) از باب نمونه :
( عَبْدُاللّهِ بْنُ مَسْعُودٍ قالَ قالَ النَّبِىُّ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ : لَوْلَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيا الّا يَوْمٌ واحِدٌ لَطَوَّلَ اللّهُ ذلِكَ الْيَوْمَ حَتّى يَبْعَثَ فيهِ رَجُلًا مِنْ امَّتى وَمِنْ اهْلِ بَيْتى يُواطى اسْمهُ اسْمى يَمَلُا اْلَارْضَ قِسْطاً وَعَدْلًا كَما مُلِئَتْ جَوْراً وَظُلْماً )
، ( فصول المهمه ، ص 271 )