از دول همجوار خود مى رفتند .
گذشته از اينها قرآن كريم از راه ديگر ، تحدى مىكند و آن اين است كه اين كتاب تدريجا با شرايطى كاملًا مختلف و گوناگون از گرفتارى و آسودگى و جنگ و صلح و قدرت و ضعف و غير آنها در مدت 23 سال نازل شده است ، اگر از جانب خدا نبود و ساخته و پرداخته بشر بود ، تناقض و تضاد بسيارى در آن پديد مى آمد و ناگزير آخر آن از اولش بهتر و مترقى تر بود چنان كه لازمه تكامل تدريجى بشر همين است و حال آنكه آيات مكى اين كتاب با آيات مدنى آن يكنواخت مى باشد و آخرش از اولش متفاوت نيست و كتابى است متشابه الاجزاء و در قدرت بيان حيرت انگيز خود به يك نسق 197 مى باشد .
هامش
( 197 ) چنان كه مى فرمايد :( أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً ).
يعنى : ( آيا در قرآن تدبر نمى كنند ؟ و اگر از پيش غير خدا بود در آن اختلاف بسيارى مى يافتند ) ، ( سوره نساء ، آيه 82 )