فرمانبردار خداوند خويش باشد ، پس توده مردم بايد از او تقليد و پيروى كنند .
فقهاى اسلام پس از عصر پيامبر و دوران غيبت ائمّهء اثنى عشر ، دژهاى محكم شريعتاند ، نگاهبانان ديناند و آنان را بر گردن ما حقوقى بس بزرگ است زيرا كه در راه بشريت سختىها كشيدهاند و در رضاى خدا جهاد و مبارزه نمودهاند و براى حفظ و حراست قرآن و سنت از دستبرد و تحريف ، مرارتها نوشيدهاند .
وظيفهء ماست كه يادشان را گرامى بداريم و آنان را دستخوش نسيان و فراموشى نسازيم بلكه هميشه با بهرهورى از آثار جاودانشان و مطرح كردن خدمات ارزندهءشان در راه احياء امر امامان ، به خير و نيكى يادشان كنيم و نسلها را از ثمرات وجود ايشان ، بهرهمند سازيم .
و از جملهء ستارگان پر فروغ آسمان فقاهت و تقوى در جهان اسلام ، ابو الحسن محمد بن حسين بن موسى معروف به شريف رضى است .
هر چند كه صيت شهرت و آوازهء معروفيت او در ميدان ادب ، شعر و تفسير و حديث است .
و آثار بدست آمده و بطبع رسيدهء او هم كلّا در همين مايههاست و اثر مستقل فقهى ، از آن بزرگوار بدست ما نرسيده و تراجم نگاران نيز او را عمدتا اديبى فرزانه و محدّث و مفسرى زبر دست معرفى كردهاند ليكن اگر در همين آثار بر جاى ماندهء او نظرى و گذرى كنيم خواهيم ديد كه اين بزرگمرد علم حديث و تفسير و اين يكّه تاز ميدان ادب ، شعر و بلاغت ضمن تبحّرش در علوم قرآنى و حديثى و مهارتش در ادب و شعر ، فقيهى بوده چيره دست و صاحب نظر و آشنا با مذاهب گوناگون فقهى كه همين نظرات فقهى او در ميان آثار چاپ شدهاش ، آمده است .
ما در اين مقاله ، راجع به اين كه سيد شريف رضى قدس سره در شمار فقهاى عصر خود بوده به شش شاهد استناد جستهايم و آنها را به تفصيل مورد بررسى قرار دادهايم .
1 - تلمذ سيد شريف رضى ، نزد فقهاى عصر اعم از فقهاى اماميه و يا فقهاى ديگر مذاهب اهل سنت .
2 - تأليف كتاب « تعليق على خلاف الفقها » در زمينهء فقه تطبيقى و مقارن .
3 - مناظرات و بحثهاى فقهى او با برخى از فقيهان عصر خويش .
4 - تصدى پست قضاوت بلكه قاضى القضاتى كه فقاهت بلكه تبحّر در فقه را لازم دارد .
5 - وجود برخى نظرات فقهى ابراز شده از سوى خود سيد كه در لابلاى آثار چاپ شده ايشان موجود است .
6 - تصريح و اعتراف برخى اكابر زمان ، بر اين كه شريف رضى يكى از فقهاى دوران
يادنامه علامه شريف رضى ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: سيد ابراهيم سيد علوى
ص٩٩