كه مذكور شد همهء كردنيها و ناكردنيها را به عمل آورد . اين مرتبهء پنجم است از ايمان .
و كفرى را كه به ازاء اين مرتبه است كفر عصيان خوانند . و اطلاق كفر بر آن در قرآن و حديث وارد شده ، چنان كه حقّ تعالى مىفرمايد :
« وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ
« 1 »
»
.
و در حديث نبوى وارد است [ كه ] : « لايَزني الزّاني حينَ يَزْني وَ هُوَ مُؤْمِنٌ ، وَلا يَشْرَبُ الشّارِبُ حِينَ يَشْرَبُ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ ، وَلا يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَ هُوَ مؤمنُ « 2 » » ، يعنى : « هيچ زنا كنندهاى زنا نكند و مؤمن باشد ، و هيچ خمر خورندهاى خمر نخورد و مؤمن باشد ، و هيچ دزدى كنندهاى دزدى نكند و مؤمن باشد » .
چه تارك حجّ و زانى و شارب الخمر و سارق اگرچه گرويدهاند به بدى عصيان و باور كردهاند ليكن چون باز نايستادند از آن همانا خود نگرويدهاند و باور نكردهاند . و كمال ايمان حاصل نمىشود مگر به تحقيق اين مرتبه .
هامش
( 1 ) - آل عمران : 97 . « و خداى راست بر مردمان زيارت آن خانه ، هر كه تواند راهى به آن يابد ، و هر كه كفر ورزد ( انكار و ترك نمايد ) پس [ بداند كه ] خدا از جهانيان بىنياز است » .
( 2 ) - كتاب من لا يحضره الفقيه : 4 / 22 / 4987 . و حديث بطور كامل اين گونه مذكور است : « امام باقر عليه السلام فرمود : هنگاميكه زانى مشغول زناكارى است حقيقت و روح ايمان از دل او بيرون شده است ، پس اگر آمرزش طلبد ، آنروح به او باز گردد ، و گفت : « رسولخدا صلى الله عليه و آله فرمود : زناكار هنگام زنا ايمان نخواهد داشت و مؤمن نيست ، و مِى گسار به وقت شُرب مؤمن نيست ، و سارق ( دزد ) حين سرقت مؤمن نخواهد بود » و امام باقر عليه السلام فرمود : پدرم عليه السلام مىفرمود : هرگاه زناكار مشغول عمل شود روح ايمان از او مفارقت كند ، ( راوى گويد : ) پرسيدم : آيا از ايمان ، اندكى در قلب او مىماند يا اينكه جملگى از او كناره مىجويد ؟ فرمود : نه بلكه علاقهاش باقى است ، چون برخيزد - يا توبه كند - باز خواهد گشت » .
( ترجمه : از مرحوم استاد غفّارى رحمة اللَّه عليه )