- صلّى اللَّه عليه و آله - آن اعتقاد كه صواب بود بر ايشان عرض كرد فهم نتوانستند « 1 » كرد ، پس حقّ تعالى اين آيتها را فرستاد :
« يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَ لا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ
« 2 »
»
، اى اهل كتاب ، غلوّ و افراط مكنيد در دين خود و مگوئيد بر خدا مگر سخن حقّ .
پس وجود عيسى - عليه السّلام - را مثلى زد كه :
« إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
« 3 »
»
.
باز فهم نكردند تا آيهء مباهله نازل شد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله خبر داده است كه : « در امّت من از اين جنس علماى كج فهم برخيزند كه مرادِ سخن فهم نكنند و خلق را در ضلالت افكنند » ، چنان كه مىفرمايد : « حَتّى إِذَا لَمْ يَبْقَ عالِمٌ اتَّخَذَ النّاسُ رُؤساءَ جُهّالًا فَسُئِلوا فأَفْتوا به غير عِلمٍ فَضَلُّوا وَ أَضَلُّوا « 4 » » و امثال اين اخبار بسيار است .
شرط پنجم :
آنست كه بعد از گردن نهادن فرمان خداى عزّوجلّ به شروطى
هامش
( 1 ) - الف : « نتوانستن » .
( 2 ) - النساء : 171 .
( 3 ) - آل عمران : 59 .
( 4 ) - در امالى شيخ مفيد رحمه الله مجلس سوم ، ح 1 : قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله : « إنّ اللَّه لا يقبض العلم انتزاعاً ينتزعه من النّاس ، و لكن يقبض العلم بقبض العلماء ، و إذا لم يبق عالم اتّخذ النّاس رؤساء جهّالًا ، فسألوهم فقالوا به غير علم فضلّوا و أضلّوا » . و قوله « انتزاعاً » أي محواً من الصّدور .
ترجمه : « خداوند با گرفتن علم آن را از دل مردمان محو نمىكند بلكه با گرفتن دانشمندان ايشان را محروم مىنمايد و چون دانشمند و عالمى باقى نماند ، مردم افرادى جاهل را سركردهء خود قرار دهند ، بى خردانى كه در پاسخ به سؤالات بدون علم لب به فتوا گشوده و خود گمراه شده و ديگران را به ضلالت اندازند » .