هامش
عمر بن خطاب نشنيده باشد ، و يا عمر آن را آهسته خوانده باشد . علاوه بر اين ، روايت مذكور معارض است با روايتى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كه فرمود : خداى تعالى قريش را به خاطر هفت خصلت بر ديگران برترى داد ، از آن جمله فرمود : و درباره آنان سورهاى نازل شد كه در آن سوره سخن از احدى به جز قريش نرفته است ، و آن سوره لايلاف قريش است . از همه اينها گذشته رواياتى كه دلالت بر جدايى اين دو سوره دارد ، و اينكه بين آن دو بسم اللّه قرار دارد متواتر است .
و اما آنهايى كه از شيعه قائل به وحدت اين دو سوره شدهاند ، استنادشان به روايتى است كه صاحب مجمع آن را از ابى العباس از يكى از دو امام بزرگوار امام باقر و امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه فرموده : سورهأَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِو سورهلِإِيلافِ قُرَيْشٍيك سورهاند [ مجمع البيان : 10 / 544 ] . و نيز روايتى است كه شيخ در تهذيب به سند خود از علاء از زيد شحام روايت كرده كه گفت : به امام صادق عليه السّلام نماز صبح را اقتدا كرديم ، در نمازش در يك ركعت سورهوَ الضُّحىو سورهأَ لَمْ نَشْرَحْرا خواند [ تهذيب : 2 / 72 ] .
و روايت ديگرى است كه صاحب مجمع البيان از عياشى از مفضل بن عمر از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه گفت : من از آن جناب شنيدم كه مىفرمود در يك ركعت نماز بين دو سوره جمع مكن ، مگر سورهوَ الضُّحىوأَ لَمْ نَشْرَحْو سورهأَ لَمْ تَرَ كَيْفَو سورهلِإِيلافِ قُرَيْشٍ[ مجمع البيان : 6 / 241 ] . و مثل اين روايت را محقق هم در كتاب معتبر از كتاب جامع نوشته احمد بن محمد بن ابى نصر از مفضل نقل كرده است [ معتبر : 178 ] .
حال به وضع يكيك اين روايات مىرسيم .
اما روايت ابى العباس ، روايتى است ضعيف ، چون در آن رفع شده ، يعنى راويان وسط حديث افتادهاند .
و اما روايت زيد شحام غير از سند تهذيب به دو سند ديگر روايت شده ، يكى باز در تهذيب است كه شيخ به سند خود آن را از ابن مسكان از زيد شحام نقل كرده كه گفت : با امام صادق عليه السّلام نماز خوانديم ، در نمازش سورهوَ الضُّحىوأَ لَمْ نَشْرَحْرا خواند [ تهذيب :