مثل باشد براى غرض صاحب كلام ، خود مصحح آن است كه احيانا آن حقيقت را هم قرآن بناميم همچنانكه در آيه شريفه :
بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ
« 1 » و آياتى ديگر اين تعبير آمده ، و همين نكته باعث مىشود كه آيه :
شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ
« 2 » ، و آيه
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
« 3 » ، و آيه
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ
« 4 » را كه دلالت دارند بر اينكه قرآن يك دفعه نازل شده حمل كنيم بر نازل شدن حقيقت قرآن - يعنى كتاب مبين - بر قلب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در يك شب ، همچنانكه همين قرآن بعد از آنكه بشرى و خواندنى و مفصل شد ، تدريجا در مدت بيست و سه سال دعوت نبويه نازل شده است .
اين نزول تدريجى از آيات زير استفاده مىشود :
وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ
« 5 » و آيات :
لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ * فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ
« 6 » چون از اين آيات برمىآيد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىدانسته چه آيهاى بر او نازل مىشود ، و به همين جهت قبل از آنكه وحى آيهاى تمام شود او از پيش ، آيه را مىخوانده ، و خداى تعالى از اين كار نهيش فرمود .
هامش
( 1 ) . سوره بروج : 22 .
( 2 ) . سوره بقره : 185 .
( 3 ) . سوره قدر : 1 .
( 4 ) . سوره دخان : 2 .
( 5 ) . سوره طه : 114 .
( 6 ) . سوره قيامت : 15 - 19 .