آن گويد :
روايات بسيارى بطور متواتر از ائمه ( ع ) دربارهء رجعت وارد شده است . « 98 » و اشاره مىكند كه حوادث زيادى از اين قبيل در امّتهاى قبل بوقوع پيوسته است مانند زنده كردن مردگان . ( كه نظير آن در اين امّت نيز واقع خواهد شد ) . چنان كه قرآن كريم در داستان حضرت ابراهيم ( ع ) و موسى ( ع ) و عيسى ( ع ) و عزير ( ع ) و پيامبران ديگر نقل كرده است .
خداى تعالى در توصيف روز قيامت مىفرمايد : « روزى است كه هيچ سبب و واسطهاى حجاب نمىشود و پردهها كنار مىرود . در آن روز آيات الهى با كمال ظهور هويدا مىگردند . روزى است كه تحقّق و وجود آن ، وجود و تحقّق اين نشأة جسمانى را باطل نمىكند و از كتاب و سنّت چيزى در اين زمينه نيست كه تحقّق نشأة جسمانى را باطل كند . بلكه مطلب عكس اينست . بلى از ظاهر كتاب و سنّت برمىآيد كه نسل بشر كه به آدم و حوا منتهى مىشود ، قبل از پيدايش آنروز يعنى روز قيامت - منقرض مىگردد و ميان عالم دنيا و عالم آخرت تزاحمى وجود ندارد ، تا يكى ديگرى را نفى كند .
همانطوركه برزخ هم اكنون براى مردگان موجود است و هيچ منافاتى با عالم دنيا ندارد و عالم دنيا نيز تزاحمى با عالم برزخ ندارد . « 99 »
بدين ترتيب ، علّامه هر گونه مانعى در وقوع رجعت را كه نوعى از معاد جسمانى است نفى مىكند چرا كه رجعت با عوالم ديگر تزاحمى ندارد . ايشان رجعت را از آيهء :
« وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ »
استفاده كرده و مىگويد : « از ظاهر آيه برمىآيد كه مقصود از اين حشر ، گرد آمدن در روز قيامت نيست زيرا حشر در اين آيه براى گروههايى از امّتهاست نه براى همه . درحالىكه خداى تعالى در وصف حشر در روز قيامت مىفرمايد :
هامش
( 98 ) - كافى : كلينى ، كتاب الرجعة .
( 99 ) - الميزان : 2 / 107 - 108 .