مرقس - لوقا - يوحنا ) « 55 » و نيز بخشى از اخبار ذو القرنين و دولتهاى يمن را از اين تفسير نقل كرده است . « 56 »
علّامه بخاطر اجتناب از حمل و تطبيق آيات قرآن با نظريات علمى - همچنانكه در تفسير جواهر به وفور يافت مىشود - غالبا بطور اعمّ به نظريات طنطاوى استناد ننموده ، بلكه آراء وى را به نقد كشيده است . بعنوان مثال در نقد استدلال طنطاوى بر اصل زوجيّت در عالم هستى به آيهء :
( وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ )
، علّامه مىفرمايد : ظاهر آيه با نظريّه او موافقت ندارد . آنچه او مىتواند از آيه استفاده كند اينست كه ، ميوهها خود به صورت زوج هستند نه مخلوق از زوج .
البته ممكن است اصل زوجيّت را از آيات ديگرى استفاده نمود . مانند آيهء
( سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ )
و آيهء :
( وَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ )
. « 57 »
تفاسير ديگرى نيز وجود دارد كه نيازى به توضيح ندارد . بلكه فقط به ذكر اسامى آنها اكتفا مىنمائيم . تفاسيرى كه علّامه در نقل روايات بدانها استناد نموده و در مقايسه با تفاسير مذكور كمتر مورد استناد قرار گرفتهاند ، عبارتند از :
1 - احكام القرآن : تأليف : جصّاص ابو بكر احمد بن على رازى . متوفى به سال 376 ه . ق ) . « 58 »
2 - العرائس فى قصص الأنبياء : تأليف : ابو اسحاق احمد بن ابراهيم .
( متوفى به سال 427 ه . ق ) . « 59 »
3 - الجامع لاحكام القرآن : تأليف : ابو عبد اللّه قرطبى . ( متوفى به سال
هامش
( 55 ) - الميزان : 3 / 315 و مراجعه كنيد : تفسير جواهر ، مصر ، انتشارات مصطفى البابى الحلبى ، 1346 ه ؛ 2 / 114 به بعد .
( 56 ) - الميزان : 13 / 390 - 391 و مراجعه كنيد : تفسير جواهر : 9 / 209 به بعد .
( 57 ) - الميزان : 12 / 292 و رعد : 3 ؛ يس : 36 ؛ ذاريات : 49 .
( 58 ) - الميزان : 4 / 297 و طبقات المفسرين : داودى : 1 / 55 .
( 59 ) - الميزان : 5 / 385 ، 10 / 194 و نگاه كنيد : طبقات المفسرين : داودى : 1 / 65 .