برادر نسبى آنان بوده ، چون از افراد همان قبيله بوده كه همهء افرادش به پدر قبيله منته مىشدند ، نه برادر تنى آنان ، و جملهء مورد بحث عطف است بر آيهء قبلش كه مىفرمود :
« نُوحاً إِلى قَوْمِهِ » *
كه تقديرش چنين مىشود : « و لقد أرسلنا إلى عاد أخاهم هودا ، و همانا ما هود ؛ برادر قوم عاد را بر ايشان فرستاديم . » « 1 »
س 1493 - با اينكه قوم هود همزمان با انبياء قبل از خود نبودند چطور آنان را عصيان كردند ؟
« 2 »
ج - در پاسخ مىگوييم : عصيان يك پيغمبر ، عصيان همهء پيغمبران است براى اينكه دعوت همهء انبياء به يك دين است ، پس قوم هود اگر شخص هود پيغمبر عليه السّلام را عصيان كردند با عصيانكردن او ساير انبياء را نيز عصيان كردهاند و اين مطلب از ظاهر كلام خداى تعالى در مواضعى ديگر نيز استفاده مىشود ، مانند آيهء شريفهء
« كَذَّبَتْ عادٌ الْمُرْسَلِينَ إِذْ قالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَ لا تَتَّقُونَ ،
قوم عاد رسولان خدا را تكذيب كردند ، آن زمان را كه برادرشان هود به آنان گفت : چرا از خدا نمىترسيد . » « 3 » كه صريحا مىفرمايد : عصيانشان نسبت به هود ، عصيان همهء مرسلين بود . و آيهء زير نيز اگر به صراحت آيهء قبل دلالت ندارد ، ليكن اشعار بر مطلب ما دارد ، كه مىفرمايد :
« وَ اذْكُرْ أَخا عادٍ إِذْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقافِ وَ قَدْ خَلَتِ النُّذُرُ
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 442 . [ با تصرف ]
( 2 ) . ر . ك : سورهء هود ، آيهء 59 .
( 3 ) . سورهء شعراء ، آيهء 123 و 124 .