كند ، و معنا ندارد بگوييم قيد
« إِلَى الْمَرافِقِ »
قيد هردو قسم است .
علاوهء بر اينكه بنا به گفته صاحب مجمع البيان امت اجماع دارد بر اينكه وضوى كسى كه از بالا به پايين مىشويد - صحيح است « 1 » و اين نيست مگر به خاطر اينكه جملهء مورد بحث با آن سازگار است و اين هم نيست مگر به خاطر اينكه جملهء :
« إِلَى الْمَرافِقِ »
قيد براى موضوع يعنى
« أَيْدِيَكُمْ »
است ، نه براى حكم يعنى جملهء
« فَاغْسِلُوا » .
« 2 »
س 1469 - عبارت « وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ »
« 3 » كه در خصوص مسح سر در وضو است ، به چه كيفيتى دلالت دارد ؟
ج - اين عبارت دلالت دارد بر اينكه مسح سر ، فى الجمله واجب است نه بالجمله ، سادهتر بگويم مسح مقدارى از آن واجب است نه همهء آن ، و اما اينكه آن مقدار كجاى سر است ؟ از مدلول آيه خارج است و اين سنّت است كه عهدهدار بيان آن است ، و سنّت صحيح وارد شده به اينكه سمت پيشانى يعنى جلو سر بايد مسح شود . « 4 »
س 1470 - از عبارت قرآنى « وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ »
در خصوص
« وَ أَرْجُلَكُمْ »
آيا شستن پاها استفاده مىشود يا مسح پاها ؟
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 164 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 5 ، ص 356 - 359 . [ با تصرف ]
( 3 ) . سورهء مائده ، آيهء 6 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 5 ، ص 359 .