نازل شده ، همگى غرق شدند ، اشاره مىكند . « 1 »
( * * ) نور
س 1453 - از بررسى و دقت در جملههاى « يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ »
« 2 » و
« يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ »
« 3 » نتيجه اين مىشود كه هرمؤمن و كافرى هم داراى نور باشد و هم داراى ظلمت ،
زيرا لازمهء اخراج از نور اين است كه قبلا در نور باشد ، و لازمهء اخراج از ظلمت اين است كه قبلا در ظلمت باشد ، بنابراين عموم مؤمنان يا كافران كه فقط در حال ايمان يا كفر زندگى كردهاند بايد موقع تكليف هم نور داشته باشند و هم ظلمت ، تا اگر ايمان آوردند از ظلمت خارج شوند ، و اگر كفر ورزيدند از نور خارج شوند ! اين مطلب چگونه قابل توجيه است ؟
ج - ضمن اينكه گفته مىشود جملههاى مذكور كنايه از هدايت و ضلالت است ، ليكن مىتوان در تصحيح آن چنين گفت كه : انسان از همان آغاز خلقت داراى نورى فطرى است كه نورى است اجمالى ، اگر مراقب او باشند ترقى مىكند ، و تفصيل مىپذيرد ، چون در همان اوان خلقت نسبت به معارف حقه و
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 39 .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 257 .
( 3 ) . همان .