س 1431 - درمورد دلالت جملهء
« أَطْرافَ النَّهارِ »
« 1 » به نماز ظهر چه توجيهاتى وجود دارد ؟
ج - در توجيه و تفسير جملهء
« أَطْرافَ النَّهارِ »
به نماز ظهر چنين گفتهاند : « 2 » اگر وقت نماز ظهر را اطراف روز خوانده با اينكه وقت آن نيمه روز است بدين جهت بوده كه روز را دو نيم كنيم ظهر در طرف آخر نيمه اوّل قرار دارد چون ظهر همان آخر نيمه اوّل است و نيز در طرف اوّل نيمه دوم قرار دارد چون درست است كه ظهر يك وقت است ولى در آن ، دو اعتبار هست يكى اعتبار اينكه آخر نيمه اول روز است و ديگر اعتبار اينكه اوّل نيمه دوم است . پس خلاصه اين شد كه اين يك وقت دو طرفه است .
و اما اينكه چرا دو طرف را اطراف خوانده با اينكه اطراف جمع است و به كمتر از سه عدد اطلاق نمىشود ؟ جواب مىگوييم هرچند معروف همين است كه كلمه جمع در لغت عرب به عدد سه و بالاتر اطلاق مىشود ولى گاهى هم به دو اطلاق شده است ؛ در اين آيهء مورد بحث هم به همان اعتبار بوده .
بعضى « 3 » گفتهاند مراد از نهار ، جنس نهار است پس در حقيقت اطراف نهار يعنى اوّل و آخر روزها ، و اوّل و آخر روزها جمع و بيشاز دو طرف است . و
هامش
( 1 ) . سورهء طه ، آيهء 130 .
( 2 ) . مجمع البيان ؛ ج 7 ، ص 35 .
( 3 ) . روح المعانى ؛ ج 16 ، ص 281 .