أُمُّ الْكِتابِ » ،
« 1 » كه دربارهء « محو » و « اثبات » قضايا و احكام الهى است چيست ؟
ج - خلاصه مضمون آيه اين مىشود كه : خداى سبحان در هروقت و مدّتى كتاب و حكم و قضائى دارد ، و از اين نوشتهها هركدام را بخواهد محو و هر كدام را بخواهد اثبات مىكند . يعنى قضايى كه براى مدّتى رانده تغيير مىدهد ، و در وقت ديگر به جاى آن ، قضاى ديگرى مىراند ، و ليكن در عين حال براى هميشه قضايى لا يتغير و غير قابل محو و اثبات هم دارد ، و اين قضاء لا يتغير اصلى است كه همهء قضاهاى ديگر از آن منشأ مىگيرند ، و محو و اثبات آنها نيز برحسب اقتضاى آن قضاء است . « 2 »
س 1252 - آيا حكم « محو » و « اثبات » شامل عموم است ؟
ج - حكم محو و اثبات حكمى است عمومى كه تمامى حوادثى كه به حدود زمان و اجل محدود مىشود - به عبارتى ديگر تمامى موجوداتى كه در آسمانها و زمين و ما بين آن دو است - دستخوش آن مىگردند ، همچنانكه فرموده :
« ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى ،
آسمانها و زمين و آنچه كه در آنها است جز به حق و اجلى معلوم نيافريديم . » « 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء رعد ، آيهء 39 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 516 .
( 3 ) . سورهء احقاف ، آيهء 3 .