بيان شده است . « 1 »
س 1207 - دوازده ماه مذكور در آيهء شريفه : « إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً . . . »
« 2 » ناظر به ماههاى شمسى است يا قمرى ؟
به چه دليل ؟
ج - ماههاى مذكور در آيهء شريفه ناظر است به ماههاى قمرى كه داراى منشأاى است حسّى ، و آن تحولاتى است كه كره ماه به خود گرفته و درنتيجه خود را به اهل زمين به اشكال مختلفى نشان مىدهد .
و دليل اينكه كه گفتيم منظور از آن ، ماههاى قمرى است اين است كه اوّلا بعد از آن فرموده :
« مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ،
از اين دوازده ماه چهار ماه حرام است » و اين معنا ضرورى و مورد اتفاق است كه اسلام از ماههاى دوازدگانه ، چهار ماه قمرى يعنى ذى القعده ، ذى الحجه ، محرم و رجب را حرام دانسته نه چهار ماه شمسى را .
و ثانيا فرموده :
« عِنْدَ اللَّهِ »
و نيز فرموده :
« فِي كِتابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ »
چون همهء اين قيدها دليل است بر اينكه عدد نامبرده در آيه عددى است كه هيچ تغيير و اختلافى در آن راه ندارد ، چون نزد خدا و در كتاب خدا دوازده است ، در سوره « يس » فرموده : « آفتاب را چنين قرار داد كه در مدار معينى حركت كند ، و ماه را چنين مقدر فرموده كه چون بند هلالى شكل خوشهء
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 357 . [ با تصرف ]
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 .