س 1147 - كتاب در اصطلاح قرآن به چه معناست ؟
ج - اوّلين معنايى كه از « كتاب » به ذهن ما تبادر مىكند همان صحيفهاى است كه پارهاى از مطالب در قالب خطوط دستى و يا چاپى در آن گنجانيده شده است . و اهل زبان آن را توسعه داده و به هرچيزىكه معانى را ضبط نمايد ، اطلاق كردهاند ؛ تا آنجا كه كتاب محفوظ در ذهن را هم با اينكه صفحه و لوحى نداشته و با قلمى نوشته نشده است كتاب گفتهاند .
اين توسّع ، در كلام خداى تعالى هم جريان يافته ، و در قرآن كريم به وحى انبياء و مخصوصا آن وحيى كه متضمن شريعت است اطلاق كتاب شده ، و همچنين در آن حقيقت آسمانى كه حوادث و وقايع جارى را ضبط مىكند استعمال شده است ، از آن جمله فرموده :
« كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ ،
كتابيست مبارك ( اين كتاب ) كه به سوى تواش نازل كرديم . » « 1 » .
و نيز فرموده :
« ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها ،
هررنج و مصيبتى كه در زمين و يا از خويش به شما برسد همه در كتاب پيش از آنكه در دنيا ايجاد كنيم ثبت است . » « 2 »
و نيز فرموده :
« وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً ، اقْرَأْ كِتابَكَ ،
و سرنوشت هرانسانى را به گردنش آويختهايم و روز قيامت بيرون
هامش
( 1 ) . سورهء صاد ، آيهء 29 .
( 2 ) . سورهء حديد ، آيهء 22 .