است اشاره كرده و مىفرمايد : « وَ جَعَلَ لَكُمْ السَّمَعَ وَ الأْبْصارَ وَ الأْفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ؛ خداوند براى شما گوش و چشم و عقل قرار داد شايد ( او را بشناسيد و ) شكر نعمت او را بجا آوريد » . « 1 »
قرآن مجيد در موارد زيادى اشاره به وجود اين فضيلت ( شكرگزارى در انبياء بزرگ ) كرده ، يا به آنها دستور شكرگزارى داده است « 2 » .
و گاه مىفرمايد : شكرگزاران واقعى در ميان انسانها كم هستند . خطاب به آل داود مىفرمايد : « اعْمَلوُا آلَ داوُدَ شُكْراً وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِىَ الشَّكوُر ؛ اى آل داود ! ( در برابر آن همه نعمتهاى عظيم و حكومت گسترده و علم و دانش و قدرتى كه در اختيار شما گذارديم ) ، شكر نعمتهاى خدا را به جاى آوريد هر چند كمى از بندگان من شكرگزارند » . « 3 »
در جاى ديگر مىفرمايد شرط خشنودى خداوند از شما شكرگزارى است مىفرمايد : « ان تَكْفَرُوا فَانَّ اللّهَ غَنِىٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفُرَ وَ ان تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ؛ اگر كفران كنيد خداوند از شما بىنياز است ، و هرگز كفران را براى بندگانش نمىپسندد و اگر شكر او را بجا آوريد ، آن را براى شما مىپسندد و راضى مىشود » . « 4 »
آيات مربوط به شكر در قرآن مجيد بسيار است ، و شايد بالغ بر هفتاد آيه شود ، و جالب اين كه صفت شكرگزارى به عنوان يكى از اوصاف پروردگار در اين آيات آمده است . در سورهء نساء ، آيهء 147 مىخوانيم : « ما يَفْعَلُ اللّهُ بِعَذابِكْم انْ شَكَرْتُمْ آمَنْتُمْ وَ كانَ اللّهُ شاكِراً عَلِيماً ؛ خدا چه نيازى به مجازات شما دارد اگر شكرگزارى كنيد ( و نعمتهايش را به جا مصرف نماييد ) ، و ايمان بياوريد خدا شكرگزار و آگاه است ( و از اعمال و نيّات شما باخبر است ) » .
قابل توجه اين كه مفهوم آيه اين است : اگر شكرگزارى به معنى واقعى انجام شود سرچشمهء مجازاتها و عذاب الهى به كلّى برچيده مىشود . به علاوه صفت شكرگزارى در اينجا به عنوان يكى از اوصاف الهى مطرح شده است و نشان مىدهد
هامش
( 1 ) . نحل ، آيهء 78 .
( 2 ) . به آيات 121 نحل ، 3 اسراء ، 12 لقمان و 13 سبأ مراجعه فرماييد .
( 3 ) . سبأ ، آيهء 13 .
( 4 ) . زمر ، آيهء 7 .