تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 379

مساهمون:

ص٣٧٩
6 - ما او ( ابراهيم ) را به نوجوانى بردبار و صبور بشارت داديم . 7 - و هنگامى كه جاهلان آن‌ها را مخاطب سازند ( و سخنان نابخردانه گويند ) به آنها سلام مىگويند ( و با بىاعتنائى و بزرگوارى مىگذرند ) . 8 - ( به هر حال ) با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذير و به نيكىها دعوت نما و از جاهلان روى بگردان ( و با آنان ستيزه مكن ) .

تفسير و جمع‌بندى

در نخستين آيهء مورد بحث كه دربارهء اوصاف گروهى از مؤمنان پاكدل و مشمول عنايات حق سخن مىگويد ، بعد از ذكر ايمان و توكل بر خدا مىفرمايد : « آنها كسانى هستند كه از گناهان بزرگ و اعمال زشت اجتناب مىورزند ، و هنگامى كه خشمگين شوند ( خشم خود را فرو مىبرند و ) عفو مىكنند ( وَالَّذينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْاثْمِ وَالْفَواحِشَ وَ اذا ما غَضِبُوهُم يَغْفِرُونَ ) . به تعبير ديگر آنها هنگامى كه آتش غضب در درونشان شعله ور مىشود خود را كنترل مىكنند و دست به انواع گناهان و جنايات آلوده نمىسازند . ذكر اين صفت بعد از مسألهء اجتناب از گناهان بزرگ و اعمال زشت شايد به اين جهت است كه سرچشمهء بسيارى از گناهان ، حالت غضب است كه زمام نفس را از دست عقل بيرون مىبرد و آزادانه به هر سو مىتازد . جالب اينكه نمىفرمايد : آنها غضب نمىكنند ، چرا كه خشم و غضب به هنگام بروز ناملايمات سخت ، طبيعى هر انسانى است ، مهم آن است كه آنها بر غضب خويش مسلّطند و هرگز زير سلطهء غضب قرار نمىگيرند ، به خصوص اينكه وجود غضب در انسان هميشه جنبهء منفى و ويرانگرى ندارد ، گاه مىشود كه بسيار سازنده است كه بعداً به طور مشروح به خواست خدا به آن مىپردازيم . * * * در دوّمين آيه بعد از آن كه به پرهيزكاران ، وعدهء بهشت جاويدان مىدهد كه