2
بهانهجويى و لجاجت
اشاره :
بهانه جويى و لجاجت را مىتوان از مهمترين موانع درك حقيقت دانست زيرا اين امر سبب مىشود كه انسان به حق نرسد بلكه در باطل راسختر گردد ! .
منظور از بهانه جويى و لجاجت اين نيست كه انسان براى كشف حقيقت پافشارى كند و پى در پى سؤال مطرح نمايد ، زيرا سؤال كليد اصلى كشف حقايق است ، بلكه منظور اين است ، بعد از آشكار شدن حق باز هم بر سخن باطل يا عمل نادرست خود پاى بفشارد ، و يا تشبّث به بهانهها و عذرهاى واهى و سخنان دور از منطق از پذيرش حق سر باز زند .
اين صفت رذيله ممكن است به صورت خصوصى در فرد يا افرادى ظاهر شود ، يا به صورت عام مبدّل به خلق و خوى يك ملت گردد .
تاريخ نشان مىدهد كه در ميان اقوام پيشين ، بنى اسرائيل بيش از همه لجوج و بهانه جو بودند ، و به همين دليل آيات بسيارى از قرآن از لجاجت آنها سخن مىگويد كه در تفسير آيات به خواست خدا به آن خواهيم پرداخت .
مىتوان گفت در ميان تمام اقوام نادان و خودخواه و خودپرست كه حاضر نيستند به آسانى اعمال و رفتار خود را از دست دهند اين رذيلهء اخلاقى وجود دارد .
به هر حال اين خوى زشت از زيانبارترين خوهاى شيطانى است ، و شايد نخستين كسى كه درس لجاجت را به لجوجان آموخت ، شيطان بود . و به قدرى آثار