خود آن را مىبينند » ( يُجادِلُونَكَ فِى الْحَقِّ بَعْدَ ما تَبَيَّنَ كَانَّما يُساقُونَ الَى الْمُوتِ وَهُمْ يَنْظِرُونَ ) .
قرائن نشان مىدهد گروهى از تازه مسلمانان كه تجربهء جنگ نداشتند سخت از حركت به سوى ميدان وحشت داشتند و با اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله با صراحت به آنها گفته بود : من اين راه را به فرمان خدا مىروم باز با پيامبر صلى الله عليه و آله پيوسته مجادله مىكردند كه از اين راه برگردد ، گويى مرگ را در چند قدمى خود مىديدند و در واقع ضعف ايمان و ترس از مرگ و شهادت آنها را وادار كرده بود كه با دلايل واهى و بهانههاى گوناگون به تضعيف اراده پيامبر صلى الله عليه و آله برخيزند . قرآن آنها را نكوهش مىكند و در آيات بعد تصريح مىكند كه ارادهء خدا بر اين قرار گرفته بود حق را تقويت كند و ريشهء كافران را قطع نمايد ( هر چند افراد ضيعف الايمان گرفتار تخيّلات و اوهامى شده بودند ) .
از اين آيه به خوبى استفاده مىشود يكى از سرچشمههاى جدال و بحثهاى غير منطقى ضعف نفس و ترس از مقابله با حوادث مهم است .
در تواريخ معروف اسلامى آمده است : هنگامى كه خبر حركت لشكر قريش از مكه براى نجات كاروان تجارتىشان كه در راه بود و شنيده بودند مسلمانان قصد حمله به آن كاروان را دارند ، در همه جا منتشر شد ، گروهى از مسلمانان ضعيف موكّداً از پيامبر صلى الله عليه و آله خواستند كه به مدينه باز گردد ، چرا كه توان مقابله را با لشكر قريش ندارند و اصولًا براى جنگ نيامدهاند .
از جمله ابو بكر برخاست و عرض كرد : اى رسول خدا ! سردمداران قريش هرگز به كسى ايمان نياوردند ، و هيچگاه شكست نخوردند ، و ما آمادهء جنگ نيستيم ( يعنى بهتر است به مدينه باز گرديم و با آنها روبرو نشويم ) .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : بنشين . « 1 »
سپس عمر برخاست و همان سخن ابو بكر را تكرار كرد ، پيامبر صلى الله عليه و آله به او نيز فرمود بنشين .
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، جلد 1 ، صفحه 48 .