7
صدق و راستى
اشاره
اين صفت يكى از بارزترين نشانههاى شخصيت هر انسانى است ، و هنگامى كه با امانت همراه شود و به عنوان راستى و درستى مطرح گردد ، مجموعهء شخصيت انسان را نشان مىدهد به گونهاى كه نمىتوان نام انسان واقعى را بر كسى كه از اين دو بىبهره است گذاشت .
اين دو ريشهء مشتركى دارند ، زيرا راستگويى چيزى جز امانت در گفتار ، و امانت چيزى جز صداقت در عمل نيست و به همين دليل در كلمات پيشوايان اسلام ، صدق الحديث و اداء الامانة با هم ذكر شده است ، همان گونه كه در گفتگوهاى عادى نيز راستى و درستى را با هم مىآورند .
در كنار اين صفت صفات ممتاز ديگرى است كه در واقع لازم و ملزوم يكديگرند چه اينكه راستگويان غالباً افرادى شجاع ، صريح اللّهجه ، كم طمع ، با اخلاص و دور از حب و بغضهاى افراطى و تعصبند ، در حالى كه دروغگويان معمولًا افرادى ترسو ، رياكار ، متعصب و لجوج ، طمّاع و يا گرفتار حب و بغضهاى غلط مىباشند .
افراد راستگو در زندگى خود پايبند به اصولى هستند ، در حالى كه دروغگويان ابن الوقت و منافقند .
در يك كلمه مىتوان گفت : راستى و درستى دو كليد براى كشف باطن اشخاص از جنبههاى مختلفند ، و لذا همان گونه كه در بحث روايات خواهد آمد در كلمات