تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠
را خيانت يكى از دو همسر نسبت به يكديگر مىبينيم . در بعضى از روايات گذشته ، اشارهء لطيفى به اين معنى شده بود آنجا كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمود : « لاتَزالُ امَّتِى بِخَيْرٍ ما تَحابُّوا وَ تَهادُوا وَ أدَّوُا الْامانَةَ وَ اجْتَنِبُوا الْحَرامَ . . . فَاذا لَمْ يَفْعَلُوا ذلِكَ ابْتِلُوا بِالْقَحْطِ وَ السِّنِين ؛ پيوسته امت من در مسير خير ( و بركت ) هستند مادام كه نسبت به يكديگر محبت دارند و كمك مىكنند و امانت را رعايت مىنمايند ، و از حرام پرهيز مىكنند . . . هنگامى كه اين كارها را ترك كنند گرفتار قحطى و خشكسالى مىشوند » . « 1 » از سوى پنجم امانت به مفهوم گسترده كه شامل مسايل علمى نيز مىشود ، سبب پيشرفت علوم و دانش‌ها است ، دانشمندان امين و با صداقت سعى مىكنند در مطالعات و آزمايش‌هاى خود دقت به خرج دهند و آنچه را باز يافته‌اند بىكم و كاست در اختيار ديگران بگذارند ، و همين سبب پيشرفت علم و دانش است در حالى كه اگر اصل امانت از مطالعات علمى برداشته شود ، ممكن است سبب گمراهى افراد ناآگاه گردد . در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود : « كُلُّ ذِى صَناعَةٍ مُضْطَرٌّ الَى ثَلاثِ خَلالٍ يَجْتَلِبُ بِهَا الْمَكْتَسِبَ وَ هُوَ انْ يَكُونَ حاذِقاً بِعَمَلِهِ ، مُؤَدِّياً لِلْامانَةِ فِيهِ ، مُسْتَمِيلًا لِمَنْ اسْتَعْمَلَهُ ؛ هر صاحب صناعتى لازم است سه صفت داشته باشد كه به وسيلهء آنها كسب و كار خود را رونق دهد ، نخست اين كه در كارش ماهر باشد ، و امانت را در آن ادا كند ، و نسبت به كسانى كه آنها را به كار مىگيرند عطوف و مهربان باشد » . « 2 » اين نكته نيز حائز اهميت است كه امانت انسان را به صداقت و راستى دعوت مىكند همان گونه كه صداقت و راستى انسان را به سوى امانت فرا مىخواند زيرا صداقت نوعى امانت در گفتار است ، و امانت نوعى صداقت در عمل ، به اين ترتيب هر دو به يك ريشه در دو چهرهء مختلف باز مىگردند . لذا در احاديث اسلامى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است كه فرمود : « الْامانَةُ
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 72 ، صفحه 115 . ( 2 ) . همان ، جلد 75 ، صفحه 236 .