ناظر به امانتهاى مالى و مادى است .
ولى آيه و بعضى از رواياتى كه اشاره به عرضه شدن امانت به آسمانها و زمين مىكند به يقين به معنى امانت مادى و مالى نيست ، بلكه فراتر از آن است ، و ناظر به امانتهاى معنوى مىباشد .
در حديثى از امير مؤمنان عليه السلام مىخوانيم هنگامى كه وقت نماز فرا مىرسيد حال او دگرگون مىشد ، و هنگامى كه از آن حضرت سؤال مىكردند مىفرمود : « وقت نماز رسيده همان وقت امانتى كه خداوند آن را در آسمانها و زمين عرضه داشت ، و از حمل آن ابا كردند و ترسان شدند » . « 1 »
در حديثى مىخوانيم كه امام صادق عليه السلام فرمود : هنگامى كه خداوند ارواح پيغمبر صلى الله عليه و آله و فاطمه زهرا عليها السلام و ائمّهء معصومين عليهم السلام را آفريد ، سخنانى فرمود : از جمله اين كه : « وَلايَتُهُمْ امانَةٌ عِنْدَ خَلْقِى ؛ ولايت آنها امانتى است در نزد خلق من » . « 2 »
از احاديث ديگرى استفاده مىشود كه خلافت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله امانت است . « 3 »
يا اين كه نماز و زكات و حج امانت است . « 4 »
و يا همسران نزد شما امانت الهى هستند . « 5 »
و در نهج البلاغه در نامهء امير مؤمنان على عليه السلام به اشعث بن قيس مىخوانيم كه فرمود : « وَ انَّ عَمَلَكَ لَيْسَ لَكَ بِطُعْمَةٍ وَلكِنَّهُ فِى عُنُقِكَ امانَةً ؛ فرماندارى براى تو وسيله آب و نان نيست ، بلكه امانتى است در گردن تو » . « 6 »
و نيز در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه مجالس ( خصوصى كه اسرار در آن گفته مىشود ) امانت است . « 7 »
حتى در بعضى از روايات دارد كه غسل جنابت ( به عنوان يك تكليف الهى ) امانتى است كه خداوند نزد بندگانش گذارده است . « 8 »
به هر حال امانت و خيانت را نمىتوان در عمل خاص و برنامهء معينى محدود
هامش
( 1 ) . نور الثقلين ، جلد 4 ، صفحه 313 .
( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 26 ، صفحه 320 .
( 3 ) . همان ، جلد 99 ، صفحه 175 .
( 4 ) . همان ، صفحه 274 .
( 5 ) . همان ، جلد 21 ، صفحه 381 .
( 6 ) . نهج البلاغه ، نامه 5 .
( 7 ) . المحجة البيضاء ، جلد 3 ، صفحه 327 .
( 8 ) . بحار الانوار ، جلد 10 ، صفحه 181 .