فصل سيزدهم : اسوهها و الگوها
اشاره :
هركس در زندگى خود ، اسوه و پيشوايى دارد كه سعى مىكند خود را به او نزديك سازد ، و پرتوى از صفات او را در درون جان خود ببيند .
به تعبير ديگر ، در درون دل انسان جايى براى اسوهها و قهرمانها است ؛ و به همين دليل ، تمام ملّتهاى جهان در تاريخ خود به قهرمانان واقعى ، و گاه پندارى متوسّل مىشوند ، و بخشى از فرهنگ و تاريخ خود را بر اساس وجود آنها بنا مىكنند ؛ در مجالس خود از آنها سخن مىگويند و آنها را مىستايند ؛ و سعى مىكنند خود را از نظر صفات و روحيّات به آنها نزديك سازند .
اضافه بر اين ، اصل « محاكات » ( همرنگ شدن با ديگران ، مخصوصاً افراد پرنفوذ و با شخصيّت ) يكى از اصول مسلّم روانى است . مطابق اين اصل ، انسان كششى در وجود خود به سوى هماهنگى و همرنگى با ديگران ( مخصوصاً با قهرمانان ) احساس مىكند ؛ و به همين علّت ، به سوى اعمال و صفات آنان جذب مىشود .
اين جذب و انجذاب ، در برابر افرادى كه انسان نسبت به آنها ايمان كامل دارد ، بسيار نيرومندتر و جذّابتر است .
به همين دليل ، ما در اسلام دو اصل به نام « تَوَلَّى » و « تَبَرَّى » داريم ؛ يا به تعبير ديگر :