عقيده و بيان و شيوهء خود اوست . نيز از جملهء اين شيوهها سوگند خوردن است كه در برخى از دلها احساسى شديد و تند برمىانگيزد .
وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ * لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ * ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ * فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ
« تَقَوَّلَ » :
دروغ بست . در آن ضميرى مستتر است كه به حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله برمىگردد .
« الْأَقاوِيلِ »
جمع « اقوال » است كه غالبا بهمعناى سخنان دروغ بهكار مىرود . مراد از اخذ به يمين ، توانايى و قدرت است . « وتين » همان رگ قلب و رگ كردن است كه هرگاه بريده شود ، صاحبش مىميرد .
« حاجِزِينَ » :
مانعشوندگان . معناى آيه چنين است : محمّد صلّى اللّه عليه و إله از دروغ بستن بر خدا كه مشركان به او نسبت مىدهند ، منزّه و پاك است و اگر عمدا چنين كند ، خداوند از او انتقام مىگيرد و به سختى عذابش مىكند ، بهگونهاى كه نه هيچيك از مشركان و نه ديگران نمىتوانند او را از اين عذاب و شكنجه رهايى بخشند و از آنجا كه خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و إله را گرفتار چنين عذابى نكرده است ، او راستگو و امين است و دروغگويان كسانى هستند كه دروغ را به محمّد صلّى اللّه عليه و إله نسبت مىدهند .
پرسش : چرا خداوند در مجازات كسانىكه محمّد صلّى اللّه عليه و إله را تكذيب كردند شتاب نكرد ، چنانكه اگر محمّد صلّى اللّه عليه و إله دروغ مىگفت ، در مجازاتش شتاب مىكرد ؟
پاسخ : اين هشدار از سوى خدا براى كسى است كه به دروغ و با نيرنگ ادّعاى نبوّت مىكند ، نه براى كسىكه نبوّت پيامبران را تكذيب مىكند و تفاوت ميان اين دو زياد و آشكار است . بهعلاوه ، هدف از هشدار خداوند پاككردن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از دروغى است كه آنان به او نسبت دادند ، چنانكه پيشتر گفتيم .
وَ إِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ .
ضمير
« إِنَّهُ »
به قرآن برمىگردد . قرآن ، او كسى را كه در جستوجوى هدايت باشد و از روى راستى و اخلاصمندى بخواهد كه از خشم و عذاب خدا پرهيز كند ، راهنمايى مىكند .
وَ إِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ .
اين جمله ، هشدار بهكسى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و قرآن را تكذيب كرد .
وَ إِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى