واژگان
كاهن : كسىكه به دروغ و نيرنگ پيشگويى مىكند .
التقول : دروغبستن .
الاقاويل : سخنان دروغ .
الوتين : رگ قلب كه چون پاره شود ، صاحبش بميرد .
حاجزين : مانعشوندگان .
اعراب
« فَلا أُقْسِمُ » .
بيشترين مفسّران گفتهاند : « لا » زايد است . ضمير « انّه » به قرآن برمىگردد كه از سياق كلام فهميده مىشود .
« قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ » .
« قليلا » صفت براى مفعول مطلق محذوف ، « ما » زايد است : تؤمنون ايمانا قليلا و از اينقبيل است
« قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ » .
« تنزيل » خبر براى مبتداى محذوف : هو تنزيل » .
« فَما مِنْكُمْ »
. « ما » نافيه كه عمل « ليس » را مىكند و « أحد » اسم آن است . « من » از لحاظ اعراب زايد است و « حاجزين » خبر آن مىباشد ؛ زيرا « احد » بهمعناى گروه است . « منكم » متعلق به محذوف و حال از « حاجزين » است و اگر « منكم » پس از « حاجزين » واقع مىشد ، متعلق به صفت « حاجزين » مىبود .
تفسير
فَلا أُقْسِمُ
از ديدگاه بيشتر مفسّران ، لام زايد است . برخى گفتهاند : لا نافيه است كه قسم را نفى مىكند ؛ زيرا قضيه آنقدر روشن است كه به قسم نياز ندارد .
درباره نظير اين مورد در تفسير آيهء 76 از سورهء واقعه سخن گفته شد .
بِما تُبْصِرُونَ * وَ ما لا تُبْصِرُونَ
اين جمله عامّ است ، هم عالم غيب را دربر مىگيرد و هم عالم