تفسير
فَذَرْنِي وَ مَنْ يُكَذِّبُ بِهذَا الْحَدِيثِ .
« من » دراينجا اسم موصول و براى جمع است و مقصود از آن مشركان عرب هستند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و قرآن را تكذيب كردند . واژهء « ذرنى » بهمعناى اعلان جنگ عليه آنان از سوى خداست و اينكه خدا بهزودى خودش از آنها انتقام خواهد گرفت و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و كسانىكه با او هستند از شر آنان راحت خواهند شد . آنگاه خدا بيان كرده است كه چگونه و با چه شيوهاى از آنان انتقام مىگيرد ؛ زيرا مىگويد :
سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ * وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ .
خداوند به مشركان مهلت مىدهد و در مجازاتشان شتاب نمىكند و نيز به آنها ثروت و فرزند مىبخشد و در ظاهر زندگى دنيا ، آنان را از وضعيت خوب به وضعيت بهتر منتقل مىكند ، ليكن درواقع ، آنان از وضعيت بد به وضعيت بدتر منتقل مىشوند ، تا آنجا كه آنان به دنيا اعتماد مىكنند و گمان مىبرند كه در دژ مستحكمى قرار دارند و از ضربات روزگار و پيشامدهاى ناگوار آن در امان هستند و خداوند هم باكمال قدرت آنان را مجازات مىكند ، تا براى دلهايشان سختتر و دردآورتر باشد .
خدا اين مهلت و تدريج را « مكر » ناميده است ؛ زيرا در ظاهر به مكر شباهت دارد ، و گرنه خداوند از نيرنگ و مكر پاك و منزه است . چگونه پاك نباشد ، درحالىكه تنها ناتوان و درمانده به نيرنگ پناه مىبرد و خدا به هرچيزى كه بگويد : « موجود شو » موجود مىشود . بهعلاوه ، آوردن واژه « كيد » دراينجا بدينمنظور است كه انسان نبايد بهوسيلهء دنيا فريب بخورد و بايد هميشه از حوادث پنهانى و ناگهانى آن در بيم و هراس باشد . نظير اين آيه ، 180 از سوره اعراف بيان شد .
أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ * أَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ .
چهچيزى اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله آنان را واداشت كه رسالت تو را تكذيب كنند ؟ آيا دربرابر هدايت ، مالى را از آنان درخواست كردى كه تحمل و اداى آن بر آنان دشوار است ، يا اينكه آنان بر