واژگان
فَامْتَحِنُوهُنَّ :
آنها را آزمايش كنيد .
فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِناتٍ :
اگر آن زنان ايمانشان را ابراز كردند .
لاجناح : گناهى نيست .
العصم : چيزىكه بهوسيلهء آن [ زنهاى كافر را ] نگه مىدارند از قبيل ازدواج و امثال آن .
الكوافر : جمع كافرة : زن كافر .
إِنْ فاتَكُمْ شَيْءٌ مِنْ أَزْواجِكُمْ :
يكى از همسرانتان برود .
فعاقبتم : شما بر كافران پيروز گرديد و توان مجازات آنان را پيدا كنيد .
اعراب
« مهاجرات » حال از « المؤمنات » است . « مؤمنات » مفعول دوم براى « علمتموهنّ » ، « ترجعوهنّ » . دراينجا بهمعناى : « تردّوهن » است و بههمينسبب ، مفعول گرفته است . مصدر مؤوّل از « أن تنكحوهنّ » مجرور به « فى » مقدر است .
تفسير
در سال ششم هجرت ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله صلح حديبيه را با قريش منعقد كرد . به تفسير آيهء 10 از سورهء فتح ، بخش : « خلاصهء داستان » رجوع كنيد . در عهدنامهء اين صلح آمده بود :
هركس از قريش به نزد محمّد صلّى اللّه عليه و إله آيد ، وى را به آنان برگرداند و هركس از نزد محمّد صلّى اللّه عليه و إله به جانب قريش رود ، آنان وى را به او بازنمىگردانند . مفسّران گفتهاند : پس از آنكه ميان طرفين ، صلح برقرار شد ، زنى از قريش بهسوى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله هجرت كرد و شوهرش نيز به دنبال او آمد و اين مرد مشرك بود . او گفت : اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله