همسرم را به من برگردان ؛ زيرا تو شرط كردى كه هركس از ما به نزد تو آيد برگردانى .
از اينرو ، اين دو آيه نازل شد و حكم همسرانى را كه بدون شوهرانشان ايمان آوردهاند بيان كرد و نيز حكم زنانى را كه پس از اسلام آوردن ، كافر مىشوند . جزئيات حكم از اين قرار است :
1 .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ .
خدا به مسلمانان مىگويد : هرگاه زنى از سرزمين شرك به نزد شما آمد و گفت : من درحالى آمدم كه به خدا و پيامبرش ايمان آوردم ، او را بيازماييد . مفسّران دراينباره كه مسلمانان در چهچيزى او را بيازمايند ، اختلافنظر دارند . بهترين نظرگاه آن است كه آن زن گواهى دهد : لا إله الّا اللّه محمّد رسول اللّه . چه ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله براى اثبات اسلام به همين اندازه بسنده مىكرد و مسلمانان هم بدان اجماع دارند و نيز بهدليل سخن خداوند كه بلافاصله مىگويد :
اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ ؛
يعنى شما وظيفه داريد كه ظاهر را بگيريد ، امّا باطن مخصوص خداوند است . همچنين به دليل آيه 94 از سورهء نساء :
« و به آنكس كه بر شما سلام گويد ، مگوييد كه مؤمن نيستى » . بنابراين ، به آن كس كه شهادتين را بر زبان جارى مىكند ، سزاوارتر است كه نگوييم : تو مؤمن نيستى .
فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِناتٍ ،
اگر آن زنان شهادتين را بر زبان جارى كردند .
فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَ لا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ ،
زنى را كه ايمان آورده و به سوى شما هجرت كرده ، به شوهر كافرش بازنگردانيد ؛ زيرا پس از آنكه رابطهء زوجيّت در ميان آن دو قطع شد ، آن زن براى شوهرش حلال نيست . اگر كسى بپرسد :
سخن خدا :
« لا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ »
از اين سخن او :
« وَ لا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ »
بىنياز مىكند . پس فايدهء تكرار چيست ؟ در پاسخ او مىگوييم : ممكن است تكرار بدين نكته اشاره داشته باشد كه اين باور مشرك كه آن زن همچنان در قيد زناشويى و زوجيّت او قرار دارد ، اثرى ندارد . نيز ممكن است فقط براى تأكيد باشد .
وَ آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا .
ليكن اى مسلمانان ، مهر آن زنان را كه شوهرانشان پرداختهاند ، به آنان برگردانيد . اين حكم تنها