« كان » و مصدر مؤوّل از
« أَنَّهُما فِي النَّارِ »
اسم آن است . « خالدين » حال از اسم « انّ » .
« لتنظر » مجزوم به لام امر .
« ما قَدَّمَتْ »
، « ما » بهمعناى « أىّ » و در محلّ نصب به « قدّمت » و معنايش چنين است : « أىّ شىء قدّمت » .
تفسير
كَمَثَلِ الشَّيْطانِ إِذْ قالَ لِلْإِنْسانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِينَ .
منافقان به بنى نضير گفتند : با محمّد صلّى اللّه عليه و إله بجنگيد و ما در جنگ و در آوارگى شما را همراهى خواهيم كرد . زمانىكه بلا بر آنان نازل شد ، منافقان به لانههاى خود خزيدند و عين و اثرى از آنها ديده نشد . خداوند اين وضعيت منافقان با بنى نضير را به وضعيت شيطان با انسان گناهكار تشبيه كرده است كه او را از طريق فساد و گمراهى فريب مىدهد و به صلح و امنيّت اميدوارش مىسازد ، امّا در روز قيامت ، وى را در ميان عذاب و هلاكت رها مىكند و از او و كارهايش بيزارى مىجويد و چنين وانمود مىكند كه از خدا مىترسد . نظير اين آيه در آيه 48 از سورهء انفال در جلد سوم و آيه 22 از سورهء ابراهيم ، در جلد چهارم بيان شد .
فَكانَ عاقِبَتَهُما أَنَّهُما فِي النَّارِ خالِدَيْنِ فِيها وَ ذلِكَ جَزاءُ الظَّالِمِينَ .
ضمير
« عاقِبَتَهُما »
به شيطان و انسانى كه در دام او افتاده است برمىگردد . معناى آيه روشن است و آن اينكه فريبدهنده و فريبخورده ، هردو در جهنّمند و چه بد جايگاهى است !
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ ،
اى مؤمنان ، از خدايى كه در چنگ قدرت او هستيد بپرهيزيد و كسىكه از خدا پرهيز كند ، خداوند كار او را آسان مىكند .
وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ .
هركارى كه انسان در دنيا مىكند ، پيامدش را در آخرت ، مىبيند و انسان انديشمند و آگاه ، به دنياى خويش بهصورت كسى مىنگرد كه آثار نيك از او برجاى مىماند ، نه بسان كسىكه از لذّتهاى آن بهره مىگيرد و بس .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ .
خداوند از كسىكه در گفتار و كردار به او ايمان آورده آگاهى