واژگان
الذّاريات : بادها .
الوقر : ابرى كه باد آن را بر مىدارد .
فالجاريات يسرا : بادهايى كه بهآسانى حركت مىكنند .
فالمقسمات امرا : بادها ابر را در سرزمينها تقسيم مىكنند .
ما توعدون : روز قيامت .
الدّين : حسابرسى و كيفر .
الحبك : استوارى و نظم .
يؤفك : منصرف مىشود .
الخرص : گمان و دروغ بىپايه .
الفتنة : مراد از « فتنة » در سخن خداوند : « يفتنون » و « فتنتكم » عذاب است .
اعراب
واو در « و الذاريات » ، براى قسم و « ذروا » مفعول مطلق مىباشد . « و قرا » مفعولبه .
« يسرا » صفت براى مفعول مطلق محذوف : جريا يسيرا » . « امرا » مفعول به .
« إِنَّ ما تُوعَدُونَ » ،
« انّما » از دو كلمه تشكيل شده است : « انّ » كه اسم را نصب و خبر را رفع مىدهد و « ما » موصوله . عايد موصول حذف شده كه در تقدير چنين مىباشد : ان الذين توعدونه من الحساب و الجزاء و جمله جواب قسم در « و الذاريات » است .
« و السّماء » واو براى قسم « و انّكم » جواب آن است . ضمير « عنه » به دين برمىگردد .
« الّذين » بدل از « الخرّاصون » . « هم » مبتدا و « فى غمرة » خبر اوّل و « ساهون » خبر دوم .
« ايّان » بهمعناى « متى » خبر مقدّم و « يوم » مبتداى مؤخّر : متى وقت يوم الدين » . « يوم هم » ، « يوم » منصوب به فعل مقدّر : يقع يوم هم » . « هم » مبتدا و « يفتنون » خبر آن و