تفسير
إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً .
واژهء « فتح » چند معنا دارد . دراينجا مراد از آن پيروزى است ؛ زيرا اين ، نخستين معنايى است كه مردم آن را از اين واژه مىفهمند و ديگر اين كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود : بر من آيهاى نازل شد كه از دنيا و آنچه در آن مىباشد برايم محبوبتر است . آنگاه تلاوت كرد :
« إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً » .
بر ايناساس ، معناى آيه چنين است : اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله ! ما تو را بهطور نمايان پيروز كرديم . مفسران دربارهء نوع اين پيروزى و تعريف آن چند نظريه دارند . طبرسى تعداد اين نظريهها را به چهار و رازى به پنج رسانده است . بيشتر مفسران و يا بسيارى از آنان مىگويند كه مراد از پيروزى دراينجا صلح حديبيه است ، . چون اين سوره پس از صلحى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آن را با مردم مكه در حديبيه منعقد كرد ، نازل شد .
با اينوجود ، بهترين نظريه از ديدگاه ما آن است كه مراد از « نصر » دراينجا بالا رفتن كلمهء اسلام و نيروى مسلمانان و نيز زبونشدن دشمنان اسلام ؛ يعنى مشركان و منافقان است . چه ، فتح در آيه مطلق است و به صلح حديبيه ، فتح مكه ، پيروزى بر روميان و ايرانيان و يا ديگر موارد قيد نشده است .
بنابراين ، آيه ، مترادف آيهء 33 از سورهء توبه است : « او كسى است كه پيامبر خود را براى هدايت مردم فرستاد ، با دينى درست و برحق ، تا او را بر همهء دينها پيروز گرداند ، هرچند مشركان را خوش نيايد » و در يك كلام : مراد از نصر ، جنس است نه فرد .
لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ .
پرسش : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله چهزمانى گناه كرد ، تا خداوند گناه او را ببخشد ؟ و گناه پيشين و پسين او چه بوده است ؟ كجاست آن عصمتى كه پيامبران را از گناه بازمىدارد ؟ چگونه پيروزى سبب آمرزش مىباشد ؟ و چه رابطهاى ميان اين دو وجود دارد ؟
پاسخ : مراد از « گناه » دراينجا ، گناه حقيقى و واقعى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيست . چگونه چنين