« صدّوا » يكى است و عطف از باب تفسير مىباشد . در صورت دوم ، معنا چنين است :
آنان ايمان نياوردند و نيز مردم را از ايمان آوردن جلوگيرى كردند . همين معناى دوم از ظاهر لفظ بهدست مىآيد .
« أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ » :
عملهاى آنان را باطل كرد ، چنانكه گويى هرگز وجود نداشته است . معناى آيه چنين مىباشد : كسىكه از اسلام روى برتابد و مردم را از آن جلوگيرى كند ، خدا هيچ كار او را نمىپذيرد ، چون اسلام ، شرط اساسى در پاداش آخرت است . خدا فرموده است : « هيچچيز مانع قبول انفاقهايشان نشده مگر به اين دليل كه به خدا و پيامبرش ايمان نياوردهاند » . « 1 »
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ آمَنُوا بِما نُزِّلَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ .
پس از آنكه خداوند فرمود : او از كافران نمىپذيرد ؛ اكنون مىفرمايد : امّا از كسىكه كارهاى شايسته كند و به خدا و قرآنى كه ترديدى در آن نيست ايمان بياورد ، مىپذيرد و هرگاه وى توبه كند ، گناهانش را مىبخشد و حال او را اصلاح مىكند : در دنيا وى را به كار نيك توفيق مىدهد و هدايت مىكند و در آخرت او را وارد بهشت مىسازد .
ذلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْباطِلَ وَ أَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ .
« ذلك » به پاداش صالحان و مجازات گناهكاران اشاره است و معناى آيه چنين مىباشد : حق ، طرفدارانى دارد و باطل ، طرفدارانى و خداوند هركدام از اين دو گروه را برطبق كارهايشان كيفر مىدهد و او به آنچه آنها مىكنند آگاه است .
كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثالَهُمْ .
خداوند براى نيكوكار پاداش نيكوكارانى را كه امثال او هستند بيان مىكند ، تا وى به نيكى و هدايت خود يقين پيدا كند و نيز براى گناهكار ، مجازات گناهكاران همانند او را بيان مىكند ، تا شايد وى ره بيابد و از گناه خوددارى كند .
فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزارَها .
اين آيه از آيات اصلى و محكم است و موضوع
هامش
( 1 ) . توبه ( 9 ) آيهء 54 .