تفسير
وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ .
اين آيه با همين عبارت در آيهء 22 از سورهء يوسف بيان شد ، با اين تفاوت كه در آنجا توصيف يوسف مىنمود و در اينجا براى توصيف موسى آمده است .
وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِيعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسى فَقَضى عَلَيْهِ .
مراد از مدينه در اينجا مصر است . يك روز موسى به يكى از خيابانهاى شهر رفت ، بدون اينكه كسى او را بشناسد . ناگهان نگاهش به دو مرد افتاد كه با يكديگر نزاع و زدوخورد مىكنند .
يكى از اين دو نفر قبطى و از پيروان فرعون بود و ديگرى اسرائيلى و از گروه موسى .
قبطىها بهطور كلّى در آنزمان اسرائيليان را آزار مىكردند و آنان را خدمتگزار و برده خود مىپنداشتند . آن اسرائيلى از موسى عليه السّلام درخواست كمك كرد . موسى نيز با دست و يا عصايش بر قبطى نواخت . البته با اين هدف كه وى را ادب كند و از ستمگرى باز دارد ، نه اينكه او را بكشد ، امّا در اثر اين ضربه ، آن مرد نقش بر زمين شد و جان داد .
اين قتل را [ در اصطلاح ] قتل خطا مىنامند .
قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ .
« هذا » به درگيرى ميان قبطى و اسرائيلى اشاره دارد نه به نواختن و يا كشتن بىهدف . معناى آيه چنين است : باعث نزاع ميان آن دو تن ، وسوسهء شيطان و گمراه كردن او از راه معصيتها و گناهان است .
قالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ .
هرگونه كوتاهى در حقّ خداوند كه پيامبران و اوليا آن را به خودشان نسبت مىدهند ، درواقع دعا و فروتنى در پيشگاه خداوند است و نشانگر گناه و كوتاهى نمىباشد . چه ، انسانى كه به حق خدا را مىشناسد ، در اطاعت و عبادت او خود را به كوتاهى كردن متهم مىسازد و به همين سبب ، از او درخواست مىكند كه از گناه وى درگذرد و او را