جاءَهُمْ بِآياتِنا إِذا هُمْ مِنْها يَضْحَكُونَ .
اين ، شانزدهمين بار است كه داستان موسى عليه السّلام تكرار شده است . البتّه ، به استثناى آياتى كه در آنها از او نام برده شده است . ما گاهى به تفصيل و گاهى به اجمال دربارهء اين داستان سخن گفتيم و در تفسير آيهء 9 از سورهء طه در جلد پنجم ، سب تكرار آن را بيان كرديم . برخى از مفسران گفتهاند : خدا در اينجا داستان موسى را تكرار كرد ؛ زيرا سركردگان قريش بر اثر تهيدست بودن حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله به نبوّت او ايراد گرفتند . از اين روى ، خداوند بيان كرد كه او موساى تهيدست را به سوى فرعون ثروتمند فرستاد و آيات پيشين هم اين نظر را تأييد مىكند . در هرحال ، معناى آيهاى كه ما درصدد تفسير آن هستيم روشن است و خلاصهء آن چنين مىباشد : خدا موسى را با معجزاتى كه نشانگر نبوّت او مىباشند نظير عصا و يد بيضا به سوى فرعون و قومش فرستاد ، ليكن آنان ، او ، دعوت و معجزاتش را ريشخند كردند .
وَ ما نُرِيهِمْ مِنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِها .
مراد از آيه در اينجا عذاب است ، چنان كه خداوند مىفرمايد : « ما نيز به آنها نشانههاى آشكار و گوناگون چون توفان و ملخ و شپش و قورباغه و خون فرستاديم » . « 1 » واژهء « أكبر » در اينجا يعنى روشنتر . « أختها » :
شريك آن در عذاب .
وَ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ .
شايد از گمراهى به هدايت و از فساد كردن در زمين به اصلاح آن برگردند . ليكن نشانهها و بيم دادنها دربارهء گروهى كه جز منافع و درآمدهايشان را نمىبينند ، سودى ندارد .
وَ قالُوا يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ إِنَّنا لَمُهْتَدُونَ .
در اين آيه ، خدا حكايت كرده است كه قوم فرعون به موسى عليه السّلام جادوگر گفتند و در آيهء 134 از سورهء اعراف حكايت كرده است كه آنان وى را با نامش خطاب كردند : « و چون عذاب بر آنها فرود آمد ، گفتند : اى موسى ! بدان عهدى كه خدا را با تو هست او را بخوان كه اگر اين عذاب را از ما دور كنى به تو ايمان مىآوريم » . دور نيست كه آنان يكبار موسى را با
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 133 .