آماده كرده بودند و براى هرشب چراغى ، و هدفى نداشتند ، جز گريختن از حق .
قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدىً وَ شِفاءٌ .
قرآن ، هدايت است براى كسى كه در جستجوى هدايت باشد و حق را به خاطر حق بخواهد و نيز درمانى است براى كسى كه بخواهد بيمارى كفر و نفاق را درمان كند . امام على عليه السّلام فرمود : « در قرآن درمان بزرگترين درد ؛ يعنى كفر ، نفاق و ستم ، وجود دارد » .
وَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ فِي آذانِهِمْ وَقْرٌ وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى .
قرآن ، براى اخلاصمندان هدايت و نور ، امّا براى چشمان منافقان ، نابينايى ، براى گوشهايشان ، ناشنوايى و براى دلهايشان ، بيمارى است .
أُولئِكَ يُنادَوْنَ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ .
قرآن در دنيا آنان را به خدا فراخواند و آنان پاسخ مثبت ندادند ، گويى هرگز دعوتى از آنان صورت نگرفته است و يا آنها را از جاى دورى ندا كرده كه گوشها آن را نشنيدهاند . نيز در نهج البلاغه آمده است كه در روز قيامت نداكنندهاى آنان را ندا مىكند : « هر كشتكارى در پايانهء عمل و كشتهء خود گرفتار است ، مگر كشتكاران قرآن » . مفسران مىگويند : سخن خداوند : « من مكان بعيد » اشاره بدين نكته دارد كه آنان نه مىشنوند و نه مىفهمند مانند كسى كه وى را از راه دور فرا مىخوانند و او نه اين صدا را مىشنود و نه مىفهمد . اين نظريه مورد اشكال است ؛ زيرا با هدف صدا كردن منافات دارد ، چون اين صدا شنيده نمىشود ، بهتر آن است كه بگوييم : جملهء « من مكان بعيد » اشاره به آن است كه آواز سهمناك از آسمان [ جاى دور ] مىآيد ، ليكن همگان آن را مىشنوند . بر اين نظريه ، اين سخن خدا دلالت مىكند : « روزى كه آن آواز سهمناك را به حق مىشنوند » . « 1 »
وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ .
مراد از كتاب ، تورات است كه در هنگام نزول آن دربارهاش اختلاف كردند : برخى آن را تصديق و برخى آن را تكذيب كردند .
همچنين ، دربارهء قرآن نيز در هنگام نزولش اختلاف كردند : برخى بدان ايمان آوردند و برخى كافر شدند .
وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ .
حكم خداى تعالى
هامش
( 1 ) . ق ( 50 ) آيهء 42 .