تبديل نمىشوند و جابهجا نمىگردند و ماه هم آنها را گم نمىكند . ستارهشناسان مىگويند : تعداد اين منزلها 28 است كه ماه در هرشب در يكى از آنها فرود مىآيد و در صورتى كه ماه 30 روز كامل باشد ، به مدّت دو شب از نظرها نهان مىشود و اگر 29 روز باشد ، يك شب پنهان مىشود و در اين هنگام است كه چونان شاخهء خشكيده خرما باريك و كج مىگردد و مراد از واژه « عرجون » همين معناست . در اينباره ، سخنانى در جلد چهارم در تفسير آيهء 36 از سورهء توبه ، بخش : « ماههاى قمرى ، ماههاى طبيعى است » بيان شد .
لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَ لَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ .
هرستارهاى را فلك ويژهاى است كه بسامان در آن گردش مىكند و در منزلهاى معيّنى تا زمانى كه خداوند آن را همچون برگ كتاب درهم پيچد به حركت خويش ادامه مىدهد . در نهج البلاغه آمده است :
او خورشيد ستارگان را آشكاركننده روز آن قرار داد و ماه را محوكننده [ نور ستارگان ] در شب آن . آن دو را به حركت درآورد و حركتشان را در مسير معيّن خود قرار داد ، تا با آنها شب از روز تشخيص داده شود و به اندازههاى آنها شمار سالها و حساب به دست آيد .
از جملهء مطالبى كه در اينباره خواندم ، يك حديث قدسى است كه صاحب اسفار در جلد سوم ، آن را آورده و معناى آن اين است كه خداوند مىفرمايد : « اگر خورشيد را در يك طرف خاص از جهان هستى قرار مىدادم ، انسان ثروتمند ساختمانش را بالا مىبرد و جلو تابش نور خورشيد [ به كوخ ] انسان تهيدست را مىگرفت . ليكن آن را در افقى قرار دادم كه در آن مىچرخد و حركت مىكند ، تا بدينوسيله ، تهىدست نيز بهسان ثروتمند ، سهم خويش از روشنايى آن را دريافت كند » .
3 .
وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ .
ضمير « لهم » و « ذرّيتهم » به فرزندان آدم برمىگردد . خدا نعمتهاى بزرگى را كه به آنان داده است ، يادآورى