تفسير
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلى طَعامٍ غَيْرَ ناظِرِينَ إِناهُ وَ لكِنْ إِذا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَ لا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ .
پس از خوردن غذا ، به هيچ روى درنگ مكنيد ، نه به خاطر سرگرمى به سخن گفتن و نه به علّتهاى ديگر . خداوند تنها سرگرم سخن گفتن را مطرح كرده ؛ زيرا فردى كه درنگ مىكند بيشتر همين منظور را دارد . ظاهر آيه اشاره دارد كه برخى از صحابه براساس عادت دورهء جاهليّت ، بدون اجازه وارد خانههاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىشدند و هرگاه غذايى را در خانهء او در حال پختن مىديدند به انتظار مىنشستند تا آن را بخورند و نيز پس از خوردن غذا به منظور سخن گفتن و داستانگويى مىنشستند [ و خانه را ترك نمىكردند ] . ترديدى نيست كه اينگونه ناخوانده به مهمانى رفتن و خوى زشت ، هر انسانى را آزار مىدهد خواه پيامبر باشد و خواه نباشد . بدين سبب ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به صحابه و ديگران آموزش داد كه نبايد بدون اجازهء صاحبخانه به هيچ خانهاى وارد شد . در آيهء 28 از سورهء نور نيز به اين موضوع اشاره شد . در آنجا بيان كرديم كه انسان نبايد به قصد خوردن غذا وارد خانهاى شود ، مگر اينكه صاحبخانه از وى دعوت به عمل آورد كه پس از آماده كردن غذا به خانهاش بيايد و پس از خوردن غذا نبايد در آن جا بماند . اين امر ، تنها به خانهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اختصاص ندارد و خداوند آن را به جهت اين كه سبب نزول آيه بوده آورده است و ما چندين بار گفتيم : سبب نزول ، عموم آيه را تخصيص نمىزند .
إِنَّ ذلِكُمْ كانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَ اللَّهُ لا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ .
مراد از حقّى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از آن شرم مىكند ، حقّ شخصى اوست ؛ يعنى بيرون كردن مهمانان خود خوانده و مزاحم از خانهاش . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دربارهء اين حقّش به دليل شرم از آنان سكوت اختيار كرد . بنابراين ، خداى سبحان توجّه مىدهد كه باقى ماندن آنان پس از غذا ، و