متعلق به « خلق لكم » و به معناى مفعول من اجله .
« وَ مِنْ آياتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ »
، « يريكم » فعل مضارع در جايگاه مصدر و مبتدا و « من آياته » خبر آن مىباشد : « من آياته ارائته ايّاكم البرق » . « خوفا و طمعا » مفعول لاجله .
تفسير
فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ * وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ .
خداوند پس از آنكه بهشتيان و دوزخيان را ياد كرد ، اينك دستور مىدهد كه در اوقات سهگانهء صبحگاهان ، شامگاهان و نيمروز و نيز در هنگامهء شب به تسبيح و تمجيد او بپردازند ؛ زيرا در آسمان و زمين ، تنها او مورد ستايش قرار مىگيرد . در برخى از روايات آمده است : سليمان بن داوود ، گذرش به كشاورزى افتاد . كشاورز به سليمان گفت : پسر داوود از پادشاهى بزرگى برخوردار است . سليمان به او گفت : يك « سبحان اللّه » گفتن كه مورد قبول خدا قرار گيرد از آنچه به خاندان داوود عطا شده بهتر است . در نهج البلاغه آمده است : « خداوند « حمد » را كليد ياد كردن خودش ، سبب افزايش بركتش و راهنماى نعمتها و عظمتش قرار داده است » .
يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها .
ماديون مىگويند : اين مادّه است كه زندگى ، گوش ، قلب و . . . را به وجود مىآورد . اگر اين گفتهء آنها درست باشد ، بايد مادّه ، هم ببيند ، هم بشنود و هم بينديشد ؛ زيرا ويژگىهاى هرچيز ، هرجا كه بوده و باشد ، از آن جدايىناپذير است . ليكن از آنجا كه ما زندگى را در برخى از موجودات مىبينيم و در برخى نمىبينيم ، متوجّه مىشويم كه در ماوراى مادّه ، نيرويى وجود دارد كه به هرچيزى بخواهد زندگى مىدهد و از هر چيزى بخواهد آن را مىگيرد .
وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ .
همانگونه كه خداوند گياه زنده را از زمين مرده بيرون مىآورد ، انسان را زنده از گورش بيرون مىآورد و نيز همانگونه